gahetNA in het Nationaal Archief

Curaçao, Bonaire en Aruba tot 1828

1.05.12.01
R. Bijlsma, T. van der Lee
Nationaal Archief, Den Haag
1989
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.05.12.01
Auteur: R. Bijlsma, T. van der Lee
Nationaal Archief, Den Haag
1989
CC0

Periode:

1707-1859
merendeel 1707-1828

Omvang:

126,50 meter; 1717 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De oud-archieven van Curaçao, Bonaire en Aruba bevatten stukken van een groot aantal instellingen op bestuurlijk terrein (politiek, juridisch, militair, religie) van deze eilanden
Tot de stukken behoren reeksen resoluties, notulen, rekesten met daarop genomen beslissingen en ook gerechtsrollen (met sententies). Verder zijn er journalen van gouverneurs en commandeurs, reglementen en instructies en aanstellingen van ambtenaren. Ook is er veel correspondentie, met name in de vorm van uitgaande brieven. Voor financiële instellingen als de weeskamer zijn er onder meer grootboeken, kasboeken, venduboeken en boedels.Van religieuze instellingen zijn er gegevens over dopen-, trouwen- en begraven. Er zijn protocollen van secretariële en notariële akten en akten van hypotheek. Het archief bevat ook vrijbrieven (manumissies) betreffende het officieel vrijkopen of vrijgeven van slaven. Tevens zijn er de nodige gegevens over de lokale scheepvaart (inclusief de kaapvaart): handel, stranding, passagiers, desertie e.d.
Er zijn diverse eigentijdse toegangen als registers en repertoria.

Archiefvormers:

  • College van Commercie en Zeezaken van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • College van de Wees-, Onbeheerde- en Desolate Boedelkamer van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • College voor Commercie en Zeevaart van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Commandeur van Aruba
  • Commandeur van Bonaire
  • Commissarissen en Raden van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Commissarissen van Mindere Questiën en Verschillen van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Directeur ad interim van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Directeur en Raden van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Civiel Gouverneur van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Gouverneur en Commandant van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Governor and Commander in Chief van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Luitenant-Gouverneur van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Ontvanger van de Zegelrechten van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Evangelisch-Lutherse Gemeente te Curaçao
  • Gouverneur van Curaçao, Bonaire en Aruba, 1804-1807
  • Gouverneur-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Grote Raad van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Hervormde Gemeente te Curaçao
  • Hof van Civiele en Criminele Justitie van Demerary
  • Hoofdontvanger van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Kleine Raad van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Magazijnmeester van alle Magazijnen op Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Militaire Commandant van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Nederlands-Portugees-Israëlitische Gemeente te Curaçao
  • Ontvanger-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Portugees-Joodse Gemeente te Curaçao
  • Raad Boekhouder-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad Contrarolleur-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad Controleur-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad van Civiele en Criminele Justitie van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad van Politie van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad van Politie van Curaçao, Bonaire en Aruba, Secretaris fungerend als Notaris
  • Raad voor Administratie van het Pensioenfonds voor Ambtenaren in de Nederlandse Westindische Koloniën te Curaçao
  • Receiver of Stamp-duties of Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Rooms-Katholieke Kerk te Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Schutterij van Curaçao
  • Vendumeester en Ontvanger der Recognities van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Vendumeester van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Weeskamer van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Bennebroek Gravenhorst, J.
  • Teylingen, P.Th. Van
  • Jutting, J.N.C.
  • Lourentszoon, Hendrik Pletsz
  • Schagen, Jan van
  • Gruijs, Gerrit

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Inhoud

Enkele opmerkingen over de aard van de stukken (OAC 2-167).

Resoluties

Resoluties zijn besluiten dan wel beschikkingen op door ambtenaren (fiscaal, boekhouder-generaal, weesmeesters) of belanghebbenden verstrekte schriftelijke adviezen en rapporten.

Het komt ook voor dat gecommitteerden uit de Raad gevraagd wordt nader rapport in een bepaalde zaak uit te brengen. De Raad kan dat rapport “approberen” dan wil zeggen overnemen en op basis daarvan de zaak verder afhandelen. Ook kan op basis van het rappport “gecondemneerd” worden. In dat geval wordt direct gevonnist op basis van het rapport. Ook opdrachten aan de fiscaal om gerechtelijke procedures te beginnen of opdrachten aan de administrateurs van de één procent kaapvaartkas om de door de fiscaal ingediende rekeningen ten behoeve van de justitie te voldoen worden in de vorm van resoluties gegoten.

Belangrijk zijn ook de practisch jaarlijks voorkomende resoluties in verband met de taxatie voor de hoofd- en familiegelden alsmede betreffende de financiële controle door gecommitteerden uit de Raad over de weeskamer, de kaapvaartkas en de gereformeerde armenkas.

Rekesten met de daarop genomen beschikkingen

De rekesten bevatten vezoekschriften van particulieren en ambtenaren aan Directeur en Raden, waarop een definitieve dan wel een voorlopige beslissing kan volgen in de vorm van een appointement of een resolutie. In het laatste geval wordt na de voorlopige uitspraak het rekest in handen gesteld van een bij de zaak betrokken persoon of instelling (weeskamer) om te “dienen van schriftelijk belang”. Er volgt dan op een later tijdstip een definitieve beschikking, waarbij de rekesten van vroegere datum met de voorlopige extract-besluiten en het ingediende rapport (“belang”) als bijlagen zijn opgenomen.

Gerechtsrollen

De gerechtsrollen bevatten alle zaken die op de zittingsdag (de rolzitting) aan de orde komen. In de linkerkolom van de rol leest men de uitspraak (definitieve of voorlopige) en in de rechterkolom zijn de namen van de partijen en het onderwerp van het geschil vermeld die op die dag dienen. De uitspraak kan dus een eindvonnis zijn, maar kan ook een eenvoudig uitstel tot over veertien dagen zijn. In dat geval komt de zaak later weer op de rol, al dan niet voor eindvonnis.

Akten van eedsaflegging en van revisie op vonnissen

De akten van eedsaflegging betreffen eden af te leggen “ingevolge en ter voldoening van het vonnis in dato … door de Raad gewezen”.

De eed wordt meestal afgenomen door de directeur of één van de Raden.

Bij de akten van revisie wordt voor de secretaris verklaard dat van een vonnis de dato … herziening (revisie) word verzocht bij de Staten-Generaal. De verzoeker is de partij die door de Raad in het ongelijk is gesteld. Deze akten komen of wel afzonderlijk genummerd achter in de registers voor of wel verspreid tussen de gerechtsrollen of in de bijlagen.

Bijlagen

De bijlagen worden voor het merendeel gevormd door de processstukken.

Tot de meest voorkomente processstukken behoren akten van appel, van reauditie en van gijzeling, akten van attestatie, arresten, certificaties (van chirurgijns,zeelieden etc), cognossementen, conslusies van eis, gedrukte couranten (Amsterdamse, Haarlemse en Leidse), dagvaardigen, edictale citaties, insituaties, informaties op vraagpunten, kwitanties, lijksten van maandgelden (gages), monsterrollen, procuraties, rekeningen, rekeninge-courant, verhoren op vraagpunten, zeeassuranties etc. Onder de bijlagen treft men verder aan de lijsten van familie- en hoofdgelden en stukken betreffende de financiële administratie ten behoeve van de weeskamer, de kaapvaartkas (“de gemene landsmiddelen”) en de gereformeerde armenkas.

Edictale citaties bevatten vnl. oproepingen tot aangifte van vorderingen vanwege overlijden of vertrek van personen, en vanwege het opheffen van compagnieschappen.

Vrijbrieven (manumissies) betreffen het officieel vrijkopen of vrijgeven van slaven.

Verantwoording van de bewerking

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

  • Als aanvulling der stukken, beschreven in de inventaris Oud-Archief Curaçao en onderhorige eilanden Bonaire en Aruba, gepubliceerd als bijlagen bij het verslag van het Algemeen Rijksarchief over 1920, werden in 1924 nog verschillende stukken van Curaçao naar Nederland overbracht. (

    VROA 1924 I, bijlage VIII, blz. 133 - 138.

    )

    Bij deze stukken behoren delen uit de 18de eeuw, die doordat zij zwaar beschadigd waren op Curaçao waren achtergebleven. De nummering van het supplement volgt de nummering van de inventaris Oud-Archief Curaçao.

  • De hierna beschreven en bewerkte stukken werden bij de West-Indische archieven aangetroffen, die voor het merendeel in 1931 naar Nederland uit Curaçao zijn overgebracht. Zij vormen een aanvulling op de archiefbescheiden, die in de gedrukte inventaris en supplement-inventaris van respectievelijk 1920 en 1924 (

    VROA 1920 II, bijlage XII, blz. 475 en 1924 I, bijlage VIII, blz. 133.

    )zijn beschreven. Het supplement van 1934 sluit, wat indeling en nummering betreft, geheel aan bij bovengenoemde gedrukte inventarissen. Aan de "Gedeponeerde Stukken" werd een nieuw nummer 1702 toegevoegd.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in