Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Curaçao, Bonaire en Aruba tot 1828

1.05.12.01
R. Bijlsma, T. van der Lee
Nationaal Archief, Den Haag
1989
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.05.12.01
Auteur: R. Bijlsma, T. van der Lee
Nationaal Archief, Den Haag
1989
CC0

Periode:

1707-1859
merendeel 1707-1828

Omvang:

126,50 meter; 1717 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands.

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven, getypte en gedrukte documenten.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

De oud-archieven van Curaçao, Bonaire en Aruba bevatten stukken van een groot aantal instellingen op bestuurlijk terrein (politiek, juridisch, militair, religie) van deze eilanden
Tot de stukken behoren reeksen resoluties, notulen, rekesten met daarop genomen beslissingen en ook gerechtsrollen (met sententies). Verder zijn er journalen van gouverneurs en commandeurs, reglementen en instructies en aanstellingen van ambtenaren. Ook is er veel correspondentie, met name in de vorm van uitgaande brieven. Voor financiële instellingen als de weeskamer zijn er onder meer grootboeken, kasboeken, venduboeken en boedels.Van religieuze instellingen zijn er gegevens over dopen-, trouwen- en begraven. Er zijn protocollen van secretariële en notariële akten en akten van hypotheek. Het archief bevat ook vrijbrieven (manumissies) betreffende het officieel vrijkopen of vrijgeven van slaven. Tevens zijn er de nodige gegevens over de lokale scheepvaart (inclusief de kaapvaart): handel, stranding, passagiers, desertie e.d.
Er zijn diverse eigentijdse toegangen als registers en repertoria.

Archiefvormers:

  • College van Commercie en Zeezaken van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • College van de Wees-, Onbeheerde- en Desolate Boedelkamer van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • College voor Commercie en Zeevaart van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Commandeur van Aruba
  • Commandeur van Bonaire
  • Commissarissen en Raden van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Commissarissen van Mindere Questiën en Verschillen van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Directeur ad interim van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Directeur en Raden van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Civiel Gouverneur van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Gouverneur en Commandant van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Governor and Commander in Chief van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Luitenant-Gouverneur van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Engelse Ontvanger van de Zegelrechten van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Evangelisch-Lutherse Gemeente te Curaçao
  • Gouverneur van Curaçao, Bonaire en Aruba, 1804-1807
  • Gouverneur-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Grote Raad van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Hervormde Gemeente te Curaçao
  • Hof van Civiele en Criminele Justitie van Demerary
  • Hoofdontvanger van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Kleine Raad van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Magazijnmeester van alle Magazijnen op Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Militaire Commandant van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Nederlands-Portugees-Israëlitische Gemeente te Curaçao
  • Ontvanger-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Portugees-Joodse Gemeente te Curaçao
  • Raad Boekhouder-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad Contrarolleur-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad Controleur-Generaal van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad van Civiele en Criminele Justitie van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad van Politie van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Raad van Politie van Curaçao, Bonaire en Aruba, Secretaris fungerend als Notaris
  • Raad voor Administratie van het Pensioenfonds voor Ambtenaren in de Nederlandse Westindische Koloniën te Curaçao
  • Receiver of Stamp-duties of Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Rooms-Katholieke Kerk te Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Schutterij van Curaçao
  • Vendumeester en Ontvanger der Recognities van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Vendumeester van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Weeskamer van Curaçao, Bonaire en Aruba
  • Bennebroek Gravenhorst, J.
  • Teylingen, P.Th. Van
  • Jutting, J.N.C.
  • Lourentszoon, Hendrik Pletsz
  • Schagen, Jan van
  • Gruijs, Gerrit

Archiefvorming

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Lijst van literatuur waarnaar is verwezen

  • Bijlsma, R., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba', 1920, 1e deel.
  • Bijlsma, R., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba', 1924, 1e deel.
  • Hoogendijk, E., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba.' Supplement ('s-Gravenhage 1934). (gestencild exemplaar.)
  • (1897)
  • Hamelberg, J.H.J., Documenten I. (Amsterdam 1901).
  • ('s-Gravenhage z.d.). (xerox van geschreven exemplaar.)
  • Marle, C.H. van, ('s-Gravenhage 1973). (gestencild exemplaar.)
  • Schiltkamp, J.A., (diss. 's-Gravenhage 1964).
  • , jaargangen 1917, 1920 en 1931.
  • , jaargangen 1901, 1915, 1918, 1920, 1921, 1925 en 1932.
  • Onder redactie van J.A. Schiltkamp en J.Th. de Smidt. (Amsterdam 1978). 2 delen

OAC
Oud Archief van Curaçao
VROA
Verslagen omtrent 's Rijks Oude Archieven
WIC
West-Indische Compagnie
WIP
West-Indisch Plakaatboek

In zijn brief van 31 december 1774 (

WIC 610, pp. 21-84

) aan de bewindhebbers van de WIC en aan de representant van de prins van Oranje geeft de gouverneur Rodier een opsomming van alle door boven genoemden aan directeuren en gouverneurs geschreven missiven alsmede van alle door directeuren en gouverneurs van Curaçao aan de bewindhebbers van de WIC en de representant geschreven brieven over de periode 1708-1774.

  1. (1708 nov. 17 - 1774 maart 7)
    (1708, 1712-1714, 1716-1724, 1738-1774); 196 brieven.
    (1739-1746, 1748-1774); 102 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneur van Curaçaoalsmede van brieven van de gouverneur van Curaçao aan boven genoemden.
    Deze brieven waren chronologisch geordend en bevonden zich in het kabinet in de raadzaal, waarvan de secretaris de sleutel onder zich had.
  2. (1709 sep. 10 - 1730 okt. 18)
    (1709, 1710, 1714-1730); 289 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneur van Curaçao, die door de secretaris Hendrik Willem Both Hendriksen aan de gouverneur Rodier waren overgedragen.
    Deze brieven bevonden zich eveneens in een kabinet in de raadzaal.
  3. (1741 mei 3 - 1774 dec. 31); 1233 brieven.
    (1743, 1745-1759, 1763-1774); 110 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneurs Isaac Faesch, Jcob Bosvelt en Jean Rodier, door laatstgenoemde aangetroffen op het gouvernement, alsmede van de door de gouverneurs geschreven brieven.
    Deze brieven waren ook in het bovengenoemde kabinet in de raadzaal geplaatst.
  4. Lijst van de “kassaboeken en de gequiteerde rekeningen” van 1740 tot 1774. Deze elf boeken waren in een kist in de raadzaal opgeborgen.
  5. Lijsten van boeken en papiere opgeborgen in gesloten kasten in het “huys binnen ’t fort” behorend tot de secretarie alsmede van garnizoens-, vivres- en materiaalboeken, en journalen en grootboeken.

Van alle hierboven vermelde correspondentie en financiële administratie tussen bewindhebbers van de WIC en gouverneurs van Curaçao over de jaren 1708 tot 1774 is in het Oud-archief van Curaçao en onderhorige eilanden niets meer teruggevonden.

In een brief van de gouverneur Rodier van 16 februari 1776 (

WIC 610, pp. 336-338.

) aan de bewindhebbers van de WIC bericht hij dat de secretaris Johannes de Veer Abrahamz. twee particuliere klerken heeft gehuurd om de secretarie op orde te brengen.

“De reedenen waarom des Edele Compagnies chartres en papieren voorheen in geen goede en geschikte order zijn gerangeert geweest, is, dat wanneer de Gouverneurs en secretaris een partij boeken, brieven en protokollen gehad hebben, zijn die in kassen off kisten geset, en gebragt op de solders van de kerk.

Hebbende de secretarissen ordinaris gehouden bij haar de protokollen van omtrent 20 a 30 jaeren te vooren, en die in goede order gehouden, en alle de boeken en papieren die in de kisten waeren op de solders van de kerk zijn voor een groote gedeelte opgegeeten off gedistrueert door de kakerlaken, motten, housluysen, en kleyne wormen. Selfs heeft aen gemanqueert, een heele partey brieven, cassaboeken, die sullen achtergehouden zijn, door de weeduwen van dei Gouverneurs off haer executeurs. In toekoomende sal alles in order blijven, als sijnde daartoe de noodige kasse, kabinetten geaproprieert en solgvuldig bewaert.

Op de secretarij in order te brengen, met heeft veel moeyte gehad, om alles in order te schikken, buyten de twee clerquen, hebben beyde de secretaris alles naar moeten sien, eerst de secretaris de Veer, en in sijn absentie de secretaris van den Kleynen Raad Hendrik Willem both Hendriksen.

Als Uw Edele Groot Achtbaere mochten goedvinden voor d’ onkosten van de twee klercquen extraordinaris geheurt toe te leggen ps. 600 en voor de personeele moeyte van de secretarissen ps. 400 saemen eene somma van een duysent pesos, soude (onder corectie gesegt) de secretaris schadelos gestelt sijn, en voor de personeele moeyte voldaen”.

Lijst van afkortingen

  • Bijlsma, R., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba', 1920, 1e deel.
  • Bijlsma, R., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba', 1924, 1e deel.
  • Hoogendijk, E., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba.' Supplement ('s-Gravenhage 1934). (gestencild exemplaar.)
  • (1897)
  • Hamelberg, J.H.J., Documenten I. (Amsterdam 1901).
  • ('s-Gravenhage z.d.). (xerox van geschreven exemplaar.)
  • Marle, C.H. van, ('s-Gravenhage 1973). (gestencild exemplaar.)
  • Schiltkamp, J.A., (diss. 's-Gravenhage 1964).
  • , jaargangen 1917, 1920 en 1931.
  • , jaargangen 1901, 1915, 1918, 1920, 1921, 1925 en 1932.
  • Onder redactie van J.A. Schiltkamp en J.Th. de Smidt. (Amsterdam 1978). 2 delen

OAC
Oud Archief van Curaçao
VROA
Verslagen omtrent 's Rijks Oude Archieven
WIC
West-Indische Compagnie
WIP
West-Indisch Plakaatboek

In zijn brief van 31 december 1774 (

WIC 610, pp. 21-84

) aan de bewindhebbers van de WIC en aan de representant van de prins van Oranje geeft de gouverneur Rodier een opsomming van alle door boven genoemden aan directeuren en gouverneurs geschreven missiven alsmede van alle door directeuren en gouverneurs van Curaçao aan de bewindhebbers van de WIC en de representant geschreven brieven over de periode 1708-1774.

  1. (1708 nov. 17 - 1774 maart 7)
    (1708, 1712-1714, 1716-1724, 1738-1774); 196 brieven.
    (1739-1746, 1748-1774); 102 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneur van Curaçaoalsmede van brieven van de gouverneur van Curaçao aan boven genoemden.
    Deze brieven waren chronologisch geordend en bevonden zich in het kabinet in de raadzaal, waarvan de secretaris de sleutel onder zich had.
  2. (1709 sep. 10 - 1730 okt. 18)
    (1709, 1710, 1714-1730); 289 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneur van Curaçao, die door de secretaris Hendrik Willem Both Hendriksen aan de gouverneur Rodier waren overgedragen.
    Deze brieven bevonden zich eveneens in een kabinet in de raadzaal.
  3. (1741 mei 3 - 1774 dec. 31); 1233 brieven.
    (1743, 1745-1759, 1763-1774); 110 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneurs Isaac Faesch, Jcob Bosvelt en Jean Rodier, door laatstgenoemde aangetroffen op het gouvernement, alsmede van de door de gouverneurs geschreven brieven.
    Deze brieven waren ook in het bovengenoemde kabinet in de raadzaal geplaatst.
  4. Lijst van de “kassaboeken en de gequiteerde rekeningen” van 1740 tot 1774. Deze elf boeken waren in een kist in de raadzaal opgeborgen.
  5. Lijsten van boeken en papiere opgeborgen in gesloten kasten in het “huys binnen ’t fort” behorend tot de secretarie alsmede van garnizoens-, vivres- en materiaalboeken, en journalen en grootboeken.

Van alle hierboven vermelde correspondentie en financiële administratie tussen bewindhebbers van de WIC en gouverneurs van Curaçao over de jaren 1708 tot 1774 is in het Oud-archief van Curaçao en onderhorige eilanden niets meer teruggevonden.

In een brief van de gouverneur Rodier van 16 februari 1776 (

WIC 610, pp. 336-338.

) aan de bewindhebbers van de WIC bericht hij dat de secretaris Johannes de Veer Abrahamz. twee particuliere klerken heeft gehuurd om de secretarie op orde te brengen.

“De reedenen waarom des Edele Compagnies chartres en papieren voorheen in geen goede en geschikte order zijn gerangeert geweest, is, dat wanneer de Gouverneurs en secretaris een partij boeken, brieven en protokollen gehad hebben, zijn die in kassen off kisten geset, en gebragt op de solders van de kerk.

Hebbende de secretarissen ordinaris gehouden bij haar de protokollen van omtrent 20 a 30 jaeren te vooren, en die in goede order gehouden, en alle de boeken en papieren die in de kisten waeren op de solders van de kerk zijn voor een groote gedeelte opgegeeten off gedistrueert door de kakerlaken, motten, housluysen, en kleyne wormen. Selfs heeft aen gemanqueert, een heele partey brieven, cassaboeken, die sullen achtergehouden zijn, door de weeduwen van dei Gouverneurs off haer executeurs. In toekoomende sal alles in order blijven, als sijnde daartoe de noodige kasse, kabinetten geaproprieert en solgvuldig bewaert.

Op de secretarij in order te brengen, met heeft veel moeyte gehad, om alles in order te schikken, buyten de twee clerquen, hebben beyde de secretaris alles naar moeten sien, eerst de secretaris de Veer, en in sijn absentie de secretaris van den Kleynen Raad Hendrik Willem both Hendriksen.

Als Uw Edele Groot Achtbaere mochten goedvinden voor d’ onkosten van de twee klercquen extraordinaris geheurt toe te leggen ps. 600 en voor de personeele moeyte van de secretarissen ps. 400 saemen eene somma van een duysent pesos, soude (onder corectie gesegt) de secretaris schadelos gestelt sijn, en voor de personeele moeyte voldaen”.

Archiefbescheiden, oorspronkelijk deel uitmakend van het Oud Archief Curaçao en onderhorige eilanden Bonaire en Aruba

  • Bijlsma, R., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba', 1920, 1e deel.
  • Bijlsma, R., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba', 1924, 1e deel.
  • Hoogendijk, E., 'Het oud archief van Curaçao en onderhoorige eilanden Bonaire en Aruba.' Supplement ('s-Gravenhage 1934). (gestencild exemplaar.)
  • (1897)
  • Hamelberg, J.H.J., Documenten I. (Amsterdam 1901).
  • ('s-Gravenhage z.d.). (xerox van geschreven exemplaar.)
  • Marle, C.H. van, ('s-Gravenhage 1973). (gestencild exemplaar.)
  • Schiltkamp, J.A., (diss. 's-Gravenhage 1964).
  • , jaargangen 1917, 1920 en 1931.
  • , jaargangen 1901, 1915, 1918, 1920, 1921, 1925 en 1932.
  • Onder redactie van J.A. Schiltkamp en J.Th. de Smidt. (Amsterdam 1978). 2 delen

OAC
Oud Archief van Curaçao
VROA
Verslagen omtrent 's Rijks Oude Archieven
WIC
West-Indische Compagnie
WIP
West-Indisch Plakaatboek

In zijn brief van 31 december 1774 (

WIC 610, pp. 21-84

) aan de bewindhebbers van de WIC en aan de representant van de prins van Oranje geeft de gouverneur Rodier een opsomming van alle door boven genoemden aan directeuren en gouverneurs geschreven missiven alsmede van alle door directeuren en gouverneurs van Curaçao aan de bewindhebbers van de WIC en de representant geschreven brieven over de periode 1708-1774.

  1. (1708 nov. 17 - 1774 maart 7)
    (1708, 1712-1714, 1716-1724, 1738-1774); 196 brieven.
    (1739-1746, 1748-1774); 102 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneur van Curaçaoalsmede van brieven van de gouverneur van Curaçao aan boven genoemden.
    Deze brieven waren chronologisch geordend en bevonden zich in het kabinet in de raadzaal, waarvan de secretaris de sleutel onder zich had.
  2. (1709 sep. 10 - 1730 okt. 18)
    (1709, 1710, 1714-1730); 289 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneur van Curaçao, die door de secretaris Hendrik Willem Both Hendriksen aan de gouverneur Rodier waren overgedragen.
    Deze brieven bevonden zich eveneens in een kabinet in de raadzaal.
  3. (1741 mei 3 - 1774 dec. 31); 1233 brieven.
    (1743, 1745-1759, 1763-1774); 110 brieven.
    Lijst van brieven van de bewindhebbers en de representant van de prins gericht aan de gouverneurs Isaac Faesch, Jcob Bosvelt en Jean Rodier, door laatstgenoemde aangetroffen op het gouvernement, alsmede van de door de gouverneurs geschreven brieven.
    Deze brieven waren ook in het bovengenoemde kabinet in de raadzaal geplaatst.
  4. Lijst van de “kassaboeken en de gequiteerde rekeningen” van 1740 tot 1774. Deze elf boeken waren in een kist in de raadzaal opgeborgen.
  5. Lijsten van boeken en papiere opgeborgen in gesloten kasten in het “huys binnen ’t fort” behorend tot de secretarie alsmede van garnizoens-, vivres- en materiaalboeken, en journalen en grootboeken.

Van alle hierboven vermelde correspondentie en financiële administratie tussen bewindhebbers van de WIC en gouverneurs van Curaçao over de jaren 1708 tot 1774 is in het Oud-archief van Curaçao en onderhorige eilanden niets meer teruggevonden.

In een brief van de gouverneur Rodier van 16 februari 1776 (

WIC 610, pp. 336-338.

) aan de bewindhebbers van de WIC bericht hij dat de secretaris Johannes de Veer Abrahamz. twee particuliere klerken heeft gehuurd om de secretarie op orde te brengen.

“De reedenen waarom des Edele Compagnies chartres en papieren voorheen in geen goede en geschikte order zijn gerangeert geweest, is, dat wanneer de Gouverneurs en secretaris een partij boeken, brieven en protokollen gehad hebben, zijn die in kassen off kisten geset, en gebragt op de solders van de kerk.

Hebbende de secretarissen ordinaris gehouden bij haar de protokollen van omtrent 20 a 30 jaeren te vooren, en die in goede order gehouden, en alle de boeken en papieren die in de kisten waeren op de solders van de kerk zijn voor een groote gedeelte opgegeeten off gedistrueert door de kakerlaken, motten, housluysen, en kleyne wormen. Selfs heeft aen gemanqueert, een heele partey brieven, cassaboeken, die sullen achtergehouden zijn, door de weeduwen van dei Gouverneurs off haer executeurs. In toekoomende sal alles in order blijven, als sijnde daartoe de noodige kasse, kabinetten geaproprieert en solgvuldig bewaert.

Op de secretarij in order te brengen, met heeft veel moeyte gehad, om alles in order te schikken, buyten de twee clerquen, hebben beyde de secretaris alles naar moeten sien, eerst de secretaris de Veer, en in sijn absentie de secretaris van den Kleynen Raad Hendrik Willem both Hendriksen.

Als Uw Edele Groot Achtbaere mochten goedvinden voor d’ onkosten van de twee klercquen extraordinaris geheurt toe te leggen ps. 600 en voor de personeele moeyte van de secretarissen ps. 400 saemen eene somma van een duysent pesos, soude (onder corectie gesegt) de secretaris schadelos gestelt sijn, en voor de personeele moeyte voldaen”.

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

  • Als aanvulling der stukken, beschreven in de inventaris Oud-Archief Curaçao en onderhorige eilanden Bonaire en Aruba, gepubliceerd als bijlagen bij het verslag van het Algemeen Rijksarchief over 1920, werden in 1924 nog verschillende stukken van Curaçao naar Nederland overbracht. (

    VROA 1924 I, bijlage VIII, blz. 133 - 138.

    )

    Bij deze stukken behoren delen uit de 18de eeuw, die doordat zij zwaar beschadigd waren op Curaçao waren achtergebleven. De nummering van het supplement volgt de nummering van de inventaris Oud-Archief Curaçao.

  • De hierna beschreven en bewerkte stukken werden bij de West-Indische archieven aangetroffen, die voor het merendeel in 1931 naar Nederland uit Curaçao zijn overgebracht. Zij vormen een aanvulling op de archiefbescheiden, die in de gedrukte inventaris en supplement-inventaris van respectievelijk 1920 en 1924 (

    VROA 1920 II, bijlage XII, blz. 475 en 1924 I, bijlage VIII, blz. 133.

    )zijn beschreven. Het supplement van 1934 sluit, wat indeling en nummering betreft, geheel aan bij bovengenoemde gedrukte inventarissen. Aan de "Gedeponeerde Stukken" werd een nieuw nummer 1702 toegevoegd.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in