gahetNA in het Nationaal Archief

Notarissen Suriname tot 1828

1.05.11.14
R. Bijlsma
Nationaal Archief, Den Haag
1916
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.05.11.14
Auteur: R. Bijlsma
Nationaal Archief, Den Haag
1916
CC0

Periode:

1699-1836
merendeel 1699-1828

Omvang:

63,00 meter; 942 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven en gedrukte documenten.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Het archief bevat notariële akten opgesteld door secretarissen en gezworen klerken fungerend als notaris in Suriname van 1699-1828. Het betreft testamenten en codicillen; huwelijkse voorwaarden en contracten; inventarissen en prisaties (taxaties); boedels, hypotheken en borgtochten, insinuaties, procuraties, substituties, attestaties, wissels, cognossementen en obligaties. Eveneens is er een reeks van nadere registers door de secretarie. Tevens omvat het een aantal protocollen van de jurators van de Joodse natie. Daarnaast zijn er nog akten met betrekking tot het district Nickerie.

Archiefvormers:

  • Secretarissen en gezworen klerken fungerende als notaris 1699-1845
  • Jurators van de Joodse natie 1752-1822
  • Jurators van de Joodse natie/Isaac Nassy 1754-1774
  • Jurators van de Joodse natie/Jacob de Barrios 1779-1786
  • Jurators van de Joodse natie/Abraham de Mesquita 1792-1797
  • Jurators van de Joodse natie/Isaac de Barrios 1814-1819

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

1. Voorschriften voor de opmaak van notariële akten
1.1 Reglement voor akten met een gelimiteerde waarde

Voorschriften op het verlijden van authentieke akten werden in de kolonie Suriname terstond na de bestuursaanvaarding van de gouverneur Lichtenberg vastgesteld. De 'Ordonnantie op het stuk van de publieke akten en instrumenten' van 19 februari 1669 hield in dat alle zodanige akten als dagelijks tussen man en man occurreerden (te weten contracten, verkoopbrieven, obligaties, procuraties, attestaties, hypotheken, transporten, opdrachten enzovoort), gepasseerd zouden moeten worden ter secretarie voor de secretaris benevens twee getuigen, òf anders voor de ambtenaren, daartoe in iedere divisie te stellen, benevens twee getuigen.

1.2 Reglement voor akten met een hoge waarde

De ordonnantie maakte een uitzondering voor akten, welke de waarde van duizend pond suiker te boven gingen. Het passeren van deze akten zou moeten geschieden òf voor het Hof van Justitie òf voor de secretaris benevens twee Raden van Justitie.

2. Functionarissen bij de opmaak van notariële akten
2.1 Gezworen klerken of jurators

De aanstelling van ambtenaren, die als gezworene of jurator in de divisies van de kolonie zouden fungeren, volgde nog in hetzelfde jaar 1669. De geschiedenis van dit ambt heeft praktisch evenwel geen belang voor het oud-notarieel archief, daar geen akten bewaard zijn gebleven afkomstig van de jurators in de divisies.

Aan de secretaris werden in verloop van tijd gezworen klerken toegevoegd ten overstaan van wie eveneens akten konden worden gepasseerd; van hen vinden wij melding gemaakt in een plakkaat van 14 mei 1699, dat bepalingen inhoudt op het verlijden van testamenten en codicillen.Behalve de verzameling minuut-akten bevat het archief van secretarissen en gezworen klerken een collectie van delen, waarin akten geregistreerd staan. De oudste bepaling die op het aanleggen van deze registers betrekking heeft, vinden wij in het plakkaat van 14 mei 1699, waarbij gelast werd dat voortaan buitenlandse procuraties ter secretarie moesten worden geregistreerd, vóór men deze stukken in rechte zou kunnen overleggen. In een resolutie van 20 juli 1723 wordt verder het voorschrift aangetroffen, dat voortaan alle registraties ter secretarie slechts door een van de secretarissen of bij dezelve absentie door een van de gezworen klerken in het protocol zouden mogen worden gesteld, terwijl zulks niet mocht geschieden door de onbeëdigde klerken.

2.2 De functie van de secretaris

Het staan over het passeren van transporten en hypothecaties werd geheel aan de secretaris onttrokken bij plakkaat van 7 juni 1707, hetwelk vaststelde dat het verlijden van deze akten steeds zou moeten geschieden ten overstaan van twee Raden van Politie.

De secretaris kreeg in het jaar 1717 een collega naast zich. (

Naamlijsten van de secretarissen worden gegeven in de Geschiedenis van de kolonie van Suriname, samengesteld door een gezelschap van geleerde Joodsche mannen aldaar, deel II, pagina 90 (Amsterdam 1791) en door Hartsinck, Beschrijving van Guyana, deel II, pagina 896 (Amsterdam 1770). Laatstgenoemde schrijver deelt op pagina 885 mede: 'De twee secretarissen verlenen alle notarieele instrumenten en hebben in hunnen dienst twee actueele en drie provisioneele gezwore klerken, die in hunne afwezenheid of ziekte de publicque akten passeren, met dit onderscheid echter, dat de provisioneele klerken niet anders passeren dan zekere acten van minder belang als volmachten enzovoort'.

)

2.3 De instelling van een jurator voor de Joodse natie

Tot het staan over het passeren van akten werd in het jaar 1754 een nieuw ambt ingesteld door de benoeming van een jurator voor de Joodse natie. Volgens zijn instructie zou deze jurator zijn ambt ten behoeve van de Joodse natie uitoefenen en was hij gehouden zijn protocollen ieder half jaar ter secretarie in te leveren en rekening en verantwoording af te leggen van zijn ontvangsten.

3. De nieuwe regeling van 1828

In het jaar 1828 werd een nieuwe regeling van de uitoefening van de 'notariële praktijk' in Suriname vastgesteld. De publicatie van 20 november 1828 (Gouvernementsblad van Suriname, nummer 21) bepaalde in artikel 1, dat deze praktijk zou zijn opgedragen aan zes ambtenaren, onder de naam van 'gezworen klerken van de kolonie Suriname'.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in