Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Gouvernementssecretarie

1.05.10.01
R. Bijlsma
Nationaal Archief, Den Haag
1917
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.05.10.01
Auteur: R. Bijlsma
Nationaal Archief, Den Haag
1917
CC0

Periode:

1684-1828
merendeel 1722-1828

Omvang:

589506 scans

Taal van het archiefmateriaal:

Het merendeel der stukken is in het Nederlands

Soort archiefmateriaal:

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Dit archief is onderverdeeld in drie delen, te weten stukken van de Gouvernementssecretarie tot 1816, stukken van de periode 1816-1828 en stukken van het bureau van het militair commandement uit de periode 1823-1828.
Het eerste deel bevat uitgebreide correspondentie over de periode 1728-1816 met de directeuren der Sociëteit van Suriname en sedert juni 1796 met het Comité tot de Zaken van de Koloniën en Bezittingen op de kust van Guinea en in Amerika, inclusief registers en bijlagen. Verder zijn er militaire monsterrollen, betaallijsten en sterktestaten en ingekomen rekesten met beschikkingen. Dit archief bevat tevens een reeks gouvernementsjournalen (1728-1816), notulen van het Hof van Politie en Criminele Justitie (1722 - 1812), alsmede bij dit Hof ingekomen brieven van diverse autoriteiten.
Het tweede deel bevat een reeks van gouvernementsjournalen(1816-1828), ingekomen rekesten met resoluties en correspondentie met het Departement van Koloniën.
Het derde deel, inzake het Militair Commandement, bevat stukken betreffende de schutterij, gecondemneerde personen, monsterrollen en soldijbetalingen.
NIET RAADPLEEGBAAR IVM RESTAURATIE

Archiefvormers:

  • Gouverneur en Raden van Suriname 1684-1722
  • Gouverneur-Generaal en Raden van Suriname 1722-1802
  • Gouverneur-Generaal van Suriname 1722-1802
  • Texier, Bernard, (r. 1779-1783)
  • Provisioneel Bewind van Suriname 1802-1803
  • Commissaris-Generaal van Suriname 1803-1804
  • Engelse Gouverneur van Suriname 1804-1816
  • Bureau van het Militair Commandement van Suriname 1823-1828

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Met het octrooi van 23 september 1682 deden de Staten-Generaal de kolonie in handen van de bewindhebbers van de West-Indische Compagnie vallen. Volgens art. XVII van dit octrooi zou aan de gouverneur het hoogste gezag in de kolonie competeren; art. XX voegde daaraan de beperking toe dat, alhoewel de gouverneur in alle zaken zo politiek als militair het opperste gezag toekwam, hij evenwel gehouden was in zaken van enig belang te samen met de Politieke Raad een beslissing te nemen.

Ten gevolge van de overeenkomst, op 21 mei 1683 aangegaan tussen de West-Indische Compagnie, de stad Amsterdam en Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck tot oprichting van de Sociëteit van Suriname, kwam de gouverneur van Suriname in dienst van deze Sociëteit te staan.

Behalve zijn aanstelling als gouverneur kreeg de landvoogd van de Staten-Generaal en de Sociëteit tevens commissie als militair gezaghebber. De bevoegdheid van de gouverneur vinden wij nader uitgewerkt in de instructie, die de Sociëteit bij het optreden van iedere nieuwe titularis placht vast te stellen; dienaangaande is o.a. te raadplegen de Instructie met Particuliere Memorie, in 1742 de gouverneur Mauricius bij zijn vertrek naar Suriname meegegeven (aanwezig in inv.nr. 221, bijlagen 4 en 5) en verder hetgeen wordt medegedeeld in Hartsinck, Beschrijving van Guyana, II, pagina 872 en in de Geschiedenis der Kolonie van Suriname, door een gezelschap van geleerde Joodsche Mannen aldaar, II, pagina 23.

Reeds tijdens het gouverneurschap van Carel de Cheusses (1728-1734) werd voor de landvoogd in de missiven van directeuren der sociëteit de titel 'Gouverneur-Generaal' gebruikt. Deze term komt ook voor in de resolutie van directeuren van 11 september 1737, bij welke Gerard van de Schepper tot gouverneur werd aangesteld.

Gedurende de bezetting van Suriname door de Engelsen in de jaren 1799-1802 bleef de gouverneur-generaal in functie. Bij de overname van de kolonie voor de Bataafse republiek in december 1802 trad ter vervanging van de gouverneur-generaal een provisioneel bewind op; dit voorlopig bestuur werd in december 1803 vervangen door een commissaris-generaal. Tijdens het Engelse bestuurstijdperk 1804-1816 bleef het ambt van gouverneur bestaan.

Naamlijsten van de gouverneurs van Suriname met de data van hun bestuur zijn te vinden in: Geschiedenis der Kolonie van Suriname, door een gezelschap van geleerde Joodsche mannen aldaar (Amsterdam 1791); Van Sypesteyn, Beschrijving van Suriname ('s-Gravenhage 1854); Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië ('s-Gravenhage-Leiden 1914-1917).

Geschiedenis van het archiefbeheer

Inhoud en structuur van het archief

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

  • Tegelijk met de arrestering van het Reglement op het beleid van de regering, het justitiewezen, de landbouw en scheepvaart in Suriname bij Koninklijk Besluit van 14 september 1815 nr. 58 werd vastgesteld een instructie voor de gouverneur-generaal van Suriname. Deze aanvaardde op 27 februari 1816 het bewind. De op 1 april 1822 opgetreden landvoogd had de titel van gouverneur. De waardigheid van gouverneur van Suriname kwam als afzonderlijk ambt te vervallen door de instelling van het ambt van gouverneur-generaal der West-Indische Bezittingen; diens bestuursaanvaarding had 20 mei 1828 plaats.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in