Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Audience

1.01.01.12
R. Bijlsma, C.H. van Marle
Nationaal Archief, Den Haag
1976
cc0

Beschrijving van het archief

Naam archiefblok:

1.01.01.12
Auteur: R. Bijlsma, C.H. van Marle
Nationaal Archief, Den Haag
1976
CC0

Periode:

1535-1558

Omvang:

0,25 meter; 12 inventarisnummers.

Taal van het archiefmateriaal:

De stukken zijn in het Nederlands en in het Frans

Soort archiefmateriaal:

Normale geschreven documenten. De Nederlandse stukken van voor ca. 1700 zijn geschreven in het gotische cursiefschrift, met name in de Oud-Hollandse klerkencursief.

Archiefbewaarplaats:

Nationaal Archief, Den Haag

Samenvatting van de inhoud van het archief:

Onder keizer Karel V zetelde het bestuur van zijn vorstendommen in Brussel. Dit bestuur werd gevormd door de gemeenschappelijke vorst met ondersteuning van de Centrale Raden. Om zijn gezag en autoriteit te handhaven, koos de keizer vanaf 1531 voor het aanstellen van familieleden als regent. Zijn zuster Maria van Hongarije was landvoogdes vanaf 1531 tot 1555. Emmanuel Philibert van Savoye was landvoogd van 1555 tot 1559 onder Filips II, zoon van Karel V.
Het archief bevat minuten van stukken uitgegeven op naam van Karel V en Maria van Hongarije betreffende de oorlog tegen Frans I, koning van Frankrijk en ordonnanties van Maria van Hongarije en Emmanuel Philibert van Savoye aan de president van het conseil privé inzake het vervaardigen en zegelen van plakkaten en brieven volgens bijgaande minuten.

Archiefvormers:

  • De audience van Maria van Hongarije en Emmanuel Philibert van Savoye, 1535-1558.

Archiefvorming

Geschiedenis van de archiefvormer

Bij de benoeming van Maria van Hongarije als landvoogdes op 1 oktober 1531 voerde Karel V ook enige ingrijpende hervormingen op bestuurlijk gebied door. Tot 1531 waren de centrale instellingen in de Nederlanden steeds rechtstreeks onderworpen geweest aan de vorst als afdelingen van zijn persoonlijke raad. Vanaf dit moment echter maken deze instellingen, te weten de Raad van State, De Raad van Financiën en de Geheime Raad (conseil privé) geen deel meer uit van zijn vorstelijke raad, maar worden zij colleges naast de landvoogdes. De Raad van State kreeg van Karel V een raadgevende bevoegdheid in politieke aangelegenheden toebedeeld, met de bedoeling een te eigenzinnige politiek van de landvoogdes uit te schakelen. De Raad van Financiën moest instaan voor een degelijk financieël beheer in de Nederlanden. De Geheime Raad zou de landvoogdes terzijde staan bij bestuur, wetgeving en rechtspraak. Doordat de voorzitter van de Geheime Raad door zijn talrijke nevenfuncties, zoals de verplichting aanwezig te zijn bij vergaderingen van de Raad van State en van de Raad van Financiën, veelvuldig afwezig was, werd de audiencier de voornaamste ambtenaar van de Geheime Raad. De audiencier behandelde de requesten en stond in voor de redactie van de belangrijkste akten, plakkaten en verordeningen; hij verzorgde een belangrijk gedeelte van de briefwisseling van de landvoogdes en speelde een voorname rol bij het zegelen van de bescheiden. Ook ondertekende hij als "sécrétaire seul signant en finances" in de Raad van Financiën alle open brieven. Soms kreeg hij op uitdrukkelijk bevel van de landvoogdes toegang tot vergaderingen van de Raad van State, vooral wanneer er in deze Raad belangrijke brieven getoond moesten worden.

Bij de inning van de zegelrechten werd de audiencier bijgestaan door de controleur van het zegel, gewoonlijk één van de gewone secretarissen van de Geheime Raad.

Tijdens de landvoogdij van Maria van Hongarije (1531-1555) en Emmanuel Philibert van Savoye (1555-1559) werd het ambt van audiencier uitgeoefend door:

  • Laurent Dublioul (aangesteld door Karel V in 1531)
  • Willem Pensart (1532 februari 14 - 1538, tevens secretaris van de Raad van State)
  • Pieter Verreycken (1532 secretaris van de Geheime Raad, 1538-1552 audiencier, tevens charterbewaarder in Vlaanderen)
  • Pieter d'Overloepe (1552 voorlopig audiencier, 1555 februari 5, definitieve benoeming tot audiencier - 1577, tevens secretaris van de Raad van Brabant.

Geschiedenis van het archiefbeheer

Aanwijzingen voor de gebruiker

Verwant materiaal

Bijlagen

Beschrijving van de series en archiefbestanddelen

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in