Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Geen fiasco maar een succes: Wereld-Jamboree 1937


Den Haag

80 jaar geleden verzamelen 28.750 scouts uit 54 landen zich in Vogelenzang voor de 5e internationale bijeenkomst, de Wereldjamboree. Het had niet veel gescheeld of er was helemaal geen Jamboree in Nederland georganiseerd.

Voorbereidingen

Op 20 maart 1936 wordt de Stichting Wereld-Jamboree 1937 opgericht. Doel is de bijeenkomst voor te bereiden en uit te voeren. Hoofdverkenner en voorzitter van de Vereeniging Nederlandsche Padvinders, J.J. Rambonnet wordt voorzitter van de Jamboreestichting. Hij zet zich al sinds 1920 in voor de Nederlandse padvinders.

Rambonnet laat chaos achter

Als Rambonnet de architect van het Jamboreeterrein Van Leeuwen in het bestuur opneemt, ontstaan er problemen. De financiële commissie, bestaande uit (oud)-bankdirecteuren, wil niet onder Van Leeuwen werken en vindt de combinatie van architect-bestuurslid bijzonder ongelukkig. De architect is ‘iemand van andere mentaliteit en standing dan men gewoon is’. Maar Rambonnet houdt vast aan Van Leeuwen als bestuurslid. Er ontstaat een organisatorische chaos. Medewerkers worden ontslagen, de financiële commissie treedt af. Tot overmaat van ramp wordt de 72-jarige Rambonnet in mei 1936 getroffen door een ernstige beroerte en is ‘geen normaal mensch meer’.

Vlam in de pan

Rambonnet benoemt generaal Behrens als zijn plaatsvervanger en passeert hiermee vicevoorzitter kolonel Diemont. De vlam slaat dan helemaal in de pan: het bestuur treedt met uitzondering van Diemont af. Het geruzie bereikt de minister van Onderwijs en Wetenschappen, Slotemaker de Bruïne. Hij vraagt opheldering en dreigt anders de toegezegde fl. 20.000 en de medewerking van de PTT en de spoorwegen terug te trekken. Het is de vraag of de Jamboree dan nog wel door kan gaan.

De tijd dringt

Het hele, overigens ingewikkelde, conflict is in verschillende archieven in het Nationaal Archief terug te vinden. De minister van OKW eist dat de ‘organisatorische moeilijkheden’ snel tot het verleden behoren, wil hij nog enige medewerking verlenen. De Jamboree moet geen fiasco maar een succes worden, zo is te lezen in archiefstukken. De minister wil een mislukking graag voorkomen en schrijft in december 1936 aan Rambonnet: ‘Het internationaal prestige vergt het slagen van dit ondernemen en niet minder de begeerte dat in het hart van onze jeugdige padvinders het idealisme niet wordt gekrenkt.' Maar de tijd dringt!

Katholieken

De bestuurlijke en organisatorische slangenkuil wordt niet kleiner als de Vereeniging van Katholieke Verkenners dreigt niet langer mee te willen doen aan de Jamboree. Dat vindt men zorgelijk want de helft van de Nederlandse scouts bestaat uit katholieke verkenners.

Nieuw bestuur

Diemont besluit zich uiteindelijk toch terug te trekken uit het bestuur van de Wereld-Jamboree. Hoofdverkenner Rambonnet formeert een nieuw Jamboreebestuur mét Behrens en plaats voor een paar leden van de Vereeniging Katholieke Verkenners. De Katholieke Verkenners besluiten daarop toch weer mee te werken aan de Jamboree.

Eind goed al goed

De regering zegt in februari 1937 weer haar steun aan de stichting toe en benoemt een regerings-gedelegeerde om de boel in de gaten te houden. De voorbereidingen gaan weer in volle vaart verder. Het terrein in Vogelenzang wordt opgebouwd. De PTT brengt Jamboreepostzegels uit en het Jamboreelied: ‘In negentien drie zeven dan zul je wat beleven, dan komt de Jamboree in Nederland’ kan nu echt gezongen worden. Nederland gooit internationaal hoge ogen met een vlekkeloos verlopende Wereld-Jamboree in augustus 1937.

Nationaal Archief

2.18.25 Organisatiebureau Jac. Kleiboer, inv.nr. 61
2.14.20 Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen: afd. Kabinet, inv.nr. 201
2.14.39 Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen: afd. Lager Onderwijs, inv.nr. 66
2.16.04.01 Staatsbedrijf der PTT, Hoofdbestuur, inv.nr. 584

J.H. van der Steen, Scouting 100: een eeuw padvinders, padvindsters, verkenners, gidsen en scouts in Nederland (Zaltbommel 2007, signatuur 206 B15

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in