Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

85 jaar Afsluitdijk


Den Haag


Op zaterdag 28 mei 1932, om 13.02 uur, dichten twee keileemkranen het laatste gat in de 32 km lange dijk van Noord-Holland naar Friesland. De Zuiderzee is volledig afgesloten en IJsselmeer geworden.

Korte feestelijke bijeenkomst

Na de afsluiting loeien de sirenes en blazen de stoomfluiten. Het Wilhelmus klinkt en vlaggen gaan in top. De grondlegger van het Zuiderzeeproject, Cornelis Lely, maakt de voltooiing van zijn levenswerk niet meer mee. Hij is in 1929 overleden maar wordt in de verschillende redevoeringen uitgebreid herdacht. De Maatschappij tot uitvoering van de Zuiderzeewerken, de MUZ, spreekt als laatste nog tot de minister en de korte plechtigheid is voorbij.

Afsluitdijk in vijf jaar klaar

De grote overstroming van de Zuiderzee in 1916 en de behoefte aan meer landbouwgronden door inpoldering zijn de motor achter de realisatie van Lely’s Zuiderzeewerken. In 1927 gaat na jaren van voorbereidingen de aanleg van de Afsluitdijk van start. Door de crisis zijn er meer dan genoeg arbeiders om het zware werk te verzetten. Jaarlijks worden ruim 5000 mannen aan het werk gehouden. De bouw van de Afsluitdijk duurt niet de voorziene acht jaar, de klus is al na vijf jaar geklaard. In 1933 is de Afsluitdijk van een weg voorzien.

Van Flevo naar Lelystad

Oorspronkelijk zou de Afsluitdijk ‘Ingenieur Lelydijk’ heten, maar de naam Afsluitdijk is al snel zo ingeburgerd dat Lely elders geëerd moet worden. Er is weliswaar in 1930 een gemaal in de Wieringermeerpolder naar Lely vernoemd, maar de Zuiderzeeraad schrijft in 1952 aan de minister van Verkeer en Waterstaat dat een belangrijker Zuiderzeeobject de naam Lely zou moeten dragen. De raad adviseert de minister dat het ‘hoofdcentrum der polders naar Lely kan worden vernoemd, aangezien het als het ware de bekroning van Lely’s werk vormt’. Ondanks dat daarvoor al de naam Flevo is bedacht, neemt minister Algera de suggestie over. Vijftien jaar later in 1967, vestigen de eerste bewoners zich in Lelystad.

De toekomst van de Afsluitdijk

Het motto op de Afsluitdijk: ‘Een volk dat leeft bouwt aan zijn toekomst’, geldt ook voor de Afsluitdijk zelf. Door de klimaatverandering voldoet de Afsluitdijk niet meer aan de huidige normen voor waterveiligheid. Daarom gaat de Afsluitdijk de komende jaren op de schop: de dijk en sluizen worden versterkt en pompen worden vernieuwd om meer water te kunnen afvoeren naar de Waddenzee. Een verbeterde Afsluitdijk zal weer toekomstbestendig zijn. 

Nationaal Archief

2.21.210 Collectie Lely, inv.nrs. 274, 275
2.16.63 Zuiderzeeraad, inv.nr. 183

W. van der Ham, Verover mij dat land  Lely en de Zuiderzeewerken (Amsterdam 2007), signatuur: 156D28

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in