Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

30.000 scans VOC en WIC uit archief Staten-Generaal online


Den Haag

Het Nationaal Archief heeft de series over de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en West-Indische Compagnie (WIC) uit het archief van de Staten-Generaal gedigitaliseerd. De 30.000 toegevoegde scans zijn op onze website te bekijken.

Staten-Generaal en de handelscompagnieën

Het archief van de Staten-Generaal bevat veel informatie over de VOC en WIC. De handelscompagnieën krijgen van de Staten-Generaal een octrooi (het alleenrecht om in een bepaald gebied handel te drijven). De Staten-Generaal betalen mee aan de expedities en oorlogshandelingen van de compagnieën en hebben het oppertoezicht op de VOC en WIC.

‘Back-up’ van archief van de Oude WIC

Wie meer wil weten over de geschiedenis van de Oude WIC (1621-1674) kan veel vinden in het archief van de Staten-Generaal. Dat is van bijzonder grote waarde omdat in de 19e eeuw niet bepaald zorgvuldig met het archief van de Oude WIC is omgegaan. Het grootste gedeelte van het Oude WIC-archief is verloren gegaan doordat in 1821 veel is verkocht als oud papier. Een brand in 1844 heeft nog een deel van het archief vernietigd.

Beschrijvinge van Nieuw-Nederlant

Een bijzonder stuk uit het gedigitaliseerd archief van de Staten-Generaal, is een manuscriptversie van Beschrijvinge van Nieuw Nederlant van Adriaen van der Donck (ca. 1618-1655). Van der Donck vertrok in 1641 als jonge jurist naar Nieuw-Nederland, de Nederlandse kolonie in en rond het huidige New-York.

Van der Doncks lofzang op Nieuw-Nederland

Adriaen van der Donck wil met zijn boek de bewoners van de Republiek aansporen naar Nieuw-Nederland te verhuizen. Het werk, dat in 1655 en 1656 in Amsterdam verschijnt, is dan ook een lofzang op de kolonie. Van der Donck vertelt over de natuur en de economische mogelijkheden van Nieuw-Nederland. Ook besteedt hij aandacht aan de cultuur van de oorspronkelijke bewoners: de indianen.

Klassieker

Vanwege de rijkdom aan informatie wordt de Beschryvinge van Nieuw-Nederlant – onder andere door de Amerikaanse schrijver Russell Shorto – als een klassieker in de vroege Amerikaanse literatuur beschouwd.

Overzicht van de gedigitaliseerde series van het archief Staten-Generaal

• De ordinaris en secrete resoluties van de Staten-Generaal over speciale onderwerpen, inv.nrs. 4841 – 4844 (VOC), 4845 – 4850 (WIC)
• Liassen Oost-Indische Compagnie, inv.nrs. 5734 – 5750
• Liassen West-Indische Compagnie, inv.nrs. 5751 – 5817
• Liassen America, inv.nrs. 7461 – 7463
• Verbalen, journalen en rapporten betreffende de verdediging en van krijgsverrichtingen in West- en Oost-Indië, inv.nrs. 9217, 9218, 9223 en 9224
• Verbalen en journalen van zee-officieren betreffende zeereizen in opdracht van de Staten-Generaal, inv.nrs. 9277 – 9399 (9323, 9325 en 9334 ontbreken)
• Rapporten van zeekrijgsraden betreffende de judicature ter zee, inv.nrs. 9400 – 9408
• Verbalen, rapporten, memories en andere ingekomen stukken betreffende het beleid van de West-Indische Compagnie, inv.nrs. 9409 – 9425
• Verbalen, rapporten en andere ingekomen stukken betreffende het beleid van de Oost-Indische Compagnie, inv.nrs. 9426 – 9441
• Processtukken van rechtbanken in West-Indië, inv.nrs. 9488 – 9628

In het programma Gedeeld Cultureel Erfgoed (GCE) zal het Nationaal Archief de komende jaren meer archieven over de VOC en WIC digitaliseren.

Nationaal Archief

1.01.02 Staten-Generaal, 1431-1796
1.04.02 Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1811
1.05.01.01 Oude West-Indische Compagnie (OWIC), 1621-1674
1.05.01.02 Tweede West-Indische Compagnie, 1674-1791

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in