Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Vuurwerk en regels


Den Haag

Als 31 december nadert, laait de discussie over het afsteken van vuurwerk weer op. Het is een oude strijd tussen veiligheid en traditie.

Vuurwerkvrije zones

De Raad van State oordeelde kortgeleden dat het gemeentebestuur van Hilversum het afsteken van vuurwerk in het centrum mag verbieden. Ook andere gemeenten stellen vuurwerkvrije zones in en organiseren professionele vuurwerkshows. Maar tot een landelijk verbod op het afsteken van vuurwerk door particulieren komt het niet. De strijd tegen vuurwerk is niet iets van de laatste jaren. 

Klachten in Schieland

In de rechterlijke archieven van Schieland die het Nationaal Archief bewaart, is een stuk over vuurwerk uit 1756 te vinden.  Baljuw, schepenen en mannen van Schieland  zijn ‘door klagten geinformeert’ dat bij het gepasseerde Nieuwjaar vuurwerken zijn aangestoken waardoor rietgedekte huizen, schuren, stallen ‘aan het gevaar van brand zijn blootgestelt geworden’. Daarom stellen ze een vuurwerkverbod in: niemand mag in Schieland op ‘Nieuwe Jaarsdagen’ of op andere tijden of bij andere gelegenheden vuurwerken aan- of afsteken. Het schieten met ‘Roers, Snaphanen of eenig ander schietgeweer’ is ook verboden. 

Handhaven?

Wie in Schieland toch vuurwerk afsteekt of schiet krijgt een boete van 25 guldens. Wie dat niet kan betalen wordt 14 dagen op water en brood gezet. Handhaven is blijkbaar een probleem want om de Schielandse maatregel ‘beter te doen onderhouden en naleven’ mogen de schouten een derde van de boeten houden. Brand veroorzaakt door vuurwerk is in 1784 ook de zorg van het graafschap Buren. Bij de verjaardag van de Prins van Oranje op 8 maart wordt het dan ook verboden om vuurwerken, zoals voetsoekers en vuurpijlen af te steken. Ook hier is de boete 25 gulden.

Ordeverstoring voorkomen

Het afsteken van vuurwerk geeft de autoriteiten veel kopzorgen. Het zorgt voor overlast, schade en ordeverstoringen. De Haagse burgemeester Gevers Deynoot vraagt in 1864 militaire steun van 25 infanteristen en 12 dragonders  om de orde te handhaven bij het afsteken van vuurwerk op het Haagse Malieveld.  Maar het vuurwerk blijkt heilig. In 1870 vraagt dezelfde burgemeester in verband met het vuurwerk de militaire parade op het Malieveld ergens anders te houden. En zo gaan maatregelen en vuurwerk al eeuwen hand in hand.

Nationaal Archief

3.03.08.223 Rechterlijke Archieven in Schieland, inv.nr. 354

3.09.06 Gouverneur der Residentie, inv.nr. 35

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in