Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Mauritshuis weer open


Den Haag

Na een verbouwing van 2 jaar is het vernieuwde Mauritshuis geopend en kan iedereen weer genieten van de wereldberoemde schilderijen in het classicistische gebouw aan de Hofvijver.

Graaf Johan Maurits

Het Mauritshuis heeft zijn naam te danken aan de eerste bewoner, graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679), achterneef van Willem van Oranje. In 1633 koopt Johan Maurits een stuk grond direct grenzend aan het Binnenhof en vraagt de architecten Jacob van Campen en Pieter Post zijn stadspaleis te bouwen.

Conceptverandering in den Vijver

In de collectie van het Nationaal Archief is heel wat te vinden over het Mauritshuis zoals een ingekleurde kaart waarop het nog te bouwen Mauritshuis gepland staat:’ Plattegrond van het Plein en het Akerland met conceptverandering in den Vijver, tot het bouwen van het Mauritshuis’. Op het bouwperceel ligt een brug die niet mag worden afgebroken voor er een nieuwe brug met een nieuwe toegangspoort naar het Binnenhof is gebouwd. Op de plattegrond zijn beide bruggen te zien.

Braziliaanse schatten

Tijdens de bouw, in 1636, vertrekt Johan Maurits van Nassau als gouverneur-generaal naar Brazilië om daar de Nederlandse kolonie te besturen. Na zijn terugkeer in 1644 laat hij in zijn nieuwe woning frescoschilderdingen van Braziliaanse landschappen aanbrengen en stelt hij zijn uit Brazilië meegebrachte opgezette dieren, gebruiksvoorwerpen en andere verzamelde kostbaarheden ten toon. Enkele ‘Braziliaanse’ schilderijen gemaakt door Frans Post, de broer van de architect Pieter Post, zijn nog altijd te bewonderen in het Mauritshuis.

Hotel van Staat

In 1647 wordt Johan Maurits stadhouder van de Duitse stad Kleef en verhuurt zijn huis aan de Staten van Holland die het gebruiken als ‘Hotel van Staat’ om er hoge gasten onder te brengen. In 1679 overlijdt Johan Maurits waarna het Mauritshuis in handen komt van de Haagse hypotheekhouder Maes. De Staten van Holland blijven het pand regelmatig huren voor belangrijke buitenlandse gasten.

Brand

Vanaf 1701 wordt de Engelse hertog van Marlborough in het Mauritshuis gehuisvest. Maar in de nacht van 23 op 24 december 1704 breekt door een onvoorzichtige bediende een brand uit die het hele interieur verwoest, alleen de muren staan nog overeind. De erven Maes krijgen in 1706 toestemming van de Staten van Holland om een loterij van 1 miljoen gulden te houden om de herbouw en herinrichting te financieren.

Van feestgangers en vergadertijgers tot gevangenen

De Staten van Holland huren het herbouwde Mauritshuis opnieuw voor gasten, feestelijke bijeenkomsten en als kantoorruimte. Zo wordt er een Zeekrijgsraad gehouden, vergaderen er verschillende ‘Commissiën’ en is de Raad der Koloniën, de opvolger van de WIC, in het Mauritshuis gevestigd. In 1797, ten tijde van de Bataafse Republiek ‘vaceert de Commissie tot algemene directie der Bataafsche gewapende Burgermacht dagelijks van 10 tot 12 op het ‘Prins’ Mauritshuis’ en 2 jaar later wordt een deel van het Mauritshuis zelfs tot gevangenis ingericht. Er is dan niet veel meer over van het mooiste huis van Den Haag.

Museum

Na gebruikt te zijn als Koninklijke Bibliotheek wordt het Mauritshuis staatseigendom en in 1822 krijgt het zijn huidige museale bestemming als Koninklijk kabinet van schilderijen. Hierdoor wordt het Mauritshuis een van de belangrijkste musea in Europa. Met zijn prachtige doeken uit de Gouden Eeuw is en blijft het vernieuwde Mauritshuis een museum van wereldformaat.

Nationaal Archief

4.VTH Kaartcollectie Binnenland Hingman, inv.nr. 3305
3.01.29 Financie van Holland, inv.nr. 438

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in