Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Linggadjati in tekeningen


Den Haag

Het archief van Prof. mr. Piet Sanders krijgt op 7 april een aanvulling in de vorm van gedrukte tekeningen, gemaakt tijdens de onderhandelingen tussen Nederland en Indonesië in Linggadjati in 1946.

Impressie

De tekeningen zijn gemaakt door de Indonesische kunstenaar Henk Ngantung (1921-1991) en afkomstig van mevrouw J. ter Kulve die ze op haar beurt weer van Piet Sanders heeft gekregen. De afbeeldingen geven een goede impressie van de besprekingen in Linggadjati.

Piet Sanders

Na de Tweede Wereldoorlog krijgt Nederland meteen te maken met de onafhankelijkheidsstrijd in Indonesië. Het is al snel duidelijk dat alleen overleg tot een vreedzame regeling zou kunnen leiden. De Commissie-Generaal voor Nederlands-Indië onder leiding van oud-premier Schermerhorn gaat de gesprekken in Indonesië leiden. De jurist Piet Sanders gaat in 1946 mee als secretaris van de Commissie-Generaal. In die functie is hij nauw betrokken bij de politieke ontwikkelingen in Indonesië en neemt hij actief deel aan de onderhandelingen met Indonesië.

Linggadjati

In het Javaanse bergdorp Linggadjati onderhandelen de Indonesische en Nederlandse delegaties die op de tekeningen door Ngantung zijn vastgelegd. Sanders streeft naar een vreedzame oplossing. Hij kan het goed vinden met zijn Indonesische collega Boediardjo, net als voorzitter Schermerhorn en zijn tegenspeler Sjahrir, de 1e Indonesische premier. Na enkele dagen en nachten van taaie onderhandelingen wordt het akkoord van Linggadjati gesloten. Hierin is afgesproken dat Indonesië stapsgewijs wordt losgemaakt van Nederland. Nederland erkent het gezag van de Indonesische republiek over Java, Madoera en Sumatra. De Republiek stemt in met de vorming van een federatie met de overige delen van Indonesië, die samen een Unie met Nederland vormen, met de koningin als staatshoofd.

Vrede van korte duur

Tot grote teleurstelling van Sanders leidt Linggadjati niet tot een politiek vreedzame oplossing. De Tweede Kamer neemt een motie aan met een interpretatie van het akkoord die Indonesië niet kan accepteren. Op 20 juli 1947 zegt Nederland het akkoord op en begint een dag later de eerste politionele actie. Sanders kan geen regering dienen die een oorlog tegen de Indonesische Republiek voert en dient daarom zijn ontslag in. Aan zijn vrouw schrijft hij: ”De keuze die onze regering heeft gedaan vind ik misdadig.”
Pas op 27 december 1949 draagt Nederland de soevereiniteit aan Indonesië over.

Nationaal Archief

2.21.147 Archief Prof. Mr. P. Sanders

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in