gahetNA in het Nationaal Archief

Unieke schenking 500 jaar oud vredesdocument aan Nationaal Archief


Den Haag

Emeritus hoogleraar middeleeuwse geschiedenis, Dick de Boer, schenkt op 12 december een historisch zeer waardevol document aan het Nationaal Archief. Het gaat om een op perkament vastgelegde uitspraak van de Raad van Mechelen in 1509, waarmee de Hoekse en Kabeljauwse twisten werden beëindigd. Het Nationaal Archief is zeer verheugd over deze schenking. De oorkonde maakt onderdeel uit van een belangrijk moment in de Nederlandse geschiedenis.

Hoekse en Kabeljauwse twisten

Hoeken en Kabeljauwen zijn de namen van twee rivaliserende groepen in Holland en Zeeland, die tussen het midden van de 14e en het eind van de 15e eeuw met elkaar strijden om de macht. In sommige jaren lopen hun gevechten uit op ware burgeroorlogen. De aanleiding voor de eerste uitbraak van geweld is een geschil over de opvolging van de Hollandse graaf Willem IV. Hij sterft kinderloos en zijn zuster Margaretha krijgt het graafschap in handen. Zij draagt de macht al snel over aan haar dertienjarige zoon Willem V. Deze staat onder invloed van een groep edelen, de kern van de Kabeljauwse partij. Het verwijderen van een groep andersdenkenden edelen, de Hoeken, uit de grafelijke raad loopt uit op een eerste burgeroorlog. De twisten laaien steeds opnieuw op. Met het vredesdocument wordt het conflict in 1509 definitief beslecht.

Gouden Gids

Hoe Dick de Boer aan het ruim vijfhonderd jaar oude document is gekomen, is een bijzonder verhaal: 'Ik was begin jaren negentig promotor van Michel van Gent. Hij verdiepte zich in de Hoekse en Kabeljauwse twisten en dan voornamelijk aan het einde van de vijftiende eeuw.' De Boer vertelt dat de officiële documenten over de uitspraak van de Raad van Mechelen in 1509, waarmee het conflict werd opgelost, spoorloos waren. Er was slechts een overgeschreven versie beschikbaar. Maar een week na de promotie stuitte hij naar aanleiding van een advertentie in de Franse Gouden Gids op het historisch document.
Dick de Boer vervolgt: 'Ergens vind ik het heel erg dat zulke documenten zomaar ergens opduiken. Er moet op deze wijze ook heel veel verloren zijn gegaan.' Nu De Boer met emeritaat is, heeft hij niets meer aan het perkamenten stuk en draagt hij het graag over aan het Nationaal Archief. Het zal worden toegevoegd aan de rijke middeleeuwse archiefcollectie.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in