gahetNA in the National Archives

Treinramp krijgt toch monument


Den Haag

Het grootste treinongeluk uit de geschiedenis van Nederland vond plaats op 8 januari 1962 bij Harmelen. Tientallen mensen verloren hierbij het leven. De dag na de ramp rijst het idee een monument voor de slachtoffers op te richten. Maar pas 50 jaar na dato is het zover: Professor mr. Pieter van Vollenhoven onthult op 8 januari 2012 een herdenkingsmonument met de namen van alle slachtoffers, vlakbij de plek des onheils.

Gemist sein

Er hangt een dichte mist met minder dan 100 meter zicht op die rampzalige januari-ochtend. Een machinist merkt daardoor een geel waarschuwingslicht niet op en is te laat om zijn trein volledig te laten remmen als hij het rode sein wel ziet. Om 9.19 uur boort de sneltrein Leeuwarden-Rotterdam zich vrijwel frontaal in de tegemoetkomende trein Rotterdam-Gouda-Amsterdam. De ravage is enorm. Naast de 93 dodelijke slachtoffers raken 54 mensen gewond.

Geschokt

Nederland is geschokt. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat ontvangt vrijwel direct vele blijken van medeleven. Een van de geschokte briefschrijvers, een collectrice van het Rode Kruis in Heerenveen, oppert op 9 januari het idee geld in te zamelen voor een monument met de namen van alle slachtoffers. Het ministerie lijkt geen raad te weten met het idee.

Geen monument

De beantwoording van de brief van de initiatiefneemster voor een monument verloopt dan ook traag. De Nederlandse Spoorwegen hebben al te kennen gegeven geen actie voor een monument te ondernemen. De minister antwoordt pas op 4 juli en houdt zich erg op de vlakte: het ligt niet op de weg van de regering om een monument op te richten. Maar het gemis aan een plek om de omgekomen mensen te herdenken is groot.

Utrecht Centraal

Een groepje nabestaanden van de ramp in Harmelen wil het liefst een plaatselijk monument maar daar voelt de NS niets voor. Het hoogst haalbare lijkt het in 2004 geplaatste ‘Landelijk monument spoorwegongevallen’ bij het hoofdkantoor in Utrecht. De wens een eigen gedenkteken te hebben blijft bestaan.

Een eigen herdenkingsplek

In 2009 maken de burgemeester en het bewonersplatform van de gemeente Woerden,  waar Harmelen onder valt, zich sterk voor een herdenkingsplek bij de buurtschap de Putcop waar het ongeluk gebeurde. De provincie ondersteunt het initiatief en uiteindelijk sluit ook de NS zich aan. Na 50 jaar is er dan toch een eigen monument.


Nationaal Archief

2.16.5117 Ministerie van Verkeer en Waterstaat
Lees het Na magazine uitgave 1/2012

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in