Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie opent haar archiefdeuren


Den Haag

De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVP) heeft haar archief op eigen kosten geïnventariseerd en geschonken aan het Nationaal archief. De collectie biedt een schat aan informatie over de vereniging en haar leden, publicaties, opleidingseisen en vakgerelateerde vraagstukken. Daardoor geeft het archief een treffend beeld van de steeds veranderende opvattingen over de psychiatrie in het tijdsgewricht 1871 tot 2005. De collectie is nu online toegankelijk en beschikbaar op de studiezaal van het Nationaal Archief.

Patiëntenbelangen

Een deel van het archief bestaat uit vergaderstukken. Uit de notulen komt duidelijk naar voren dat de NVP zich van oudsher niet alleen voor de beroepsgroep, maar ook voor de patiënten inzet. Bijvoorbeeld eind 19e eeuw als de toestand in de gestichten verslechtert door overbevolking en gebrek aan middelen. In oktober 1879 schrijft de Vereniging een brief aan de minister van Binnenlandse Zaken dat ‘…de beschikbare ruimte niet meer evenredig is aan het getal lijders die verpleegd moeten worden. Ongezelligheid, wanorde, twist, rumoer, onhebbelijkheid en baldadigheid zijn hiervan de noodzakelijke gevolgen (…)'. Verder dringt de Vereniging er op aan ‘… dat het de Hooge Regering moge behagen spoedig te voorzien in den onhoudbaren toestand waarin tengevolge van de overbevolking, de meeste gestichten van ons vaderland verkeeren’.
Door de overbevolking in de gestichten en de economische situatie, pleiten leden van de NVP voor ‘gezinsverpleeging, doch op zeer beperkte schaal. (…) patiënten vinden in het gestigt de voor hen zoo heilzame arbeidstherapie. Het gesticht heeft zyn kern van rustige, werkzame patiënten noodig, anders daalt het peil der verpleging in het gestigt tot nadeel van de achterblyvende patiënten.’ De oplossing is eenvoudig: de patiënten verrichten werkzaamheden in het gesticht, maar worden thuis verzorgd, aldus de notulen van 15 december 1895.

Rekenen en taal

Begin 20e eeuw staat het onderwerp scholing steeds vaker op de agenda. Tot 1933 kon men namelijk zonder opleiding artsexamen doen en vervolgens in een gesticht gaan werken. Wel is er voor die tijd al een officieel examenreglement. Herziening daarvan wordt op 6 april 1925 besproken tijdens de Buitengewone Huishoudelijke Vergadering. Naast vakken als rekenen, taal, geschiedenis en aardrijkskunde worden examens afgenomen in onder andere ‘algemene ziekteleer’ en ‘verpleging van krankzinnigen en zenuwzieken’.

Persoonlijke brieven

Behalve notulen bevat het archief ook correspondentie, zoals verzoeken tot uitschrijving van Joodse artsen. Vanaf 1941 moeten ‘niet-Arische’ leden van de bezetter namelijk hun lidmaatschap opzeggen. Ook zijn er hernieuwde aanmeldingen van leden die de oorlog hebben overleefd te vinden:
'Geachte collega, In 1941 moest ik voor de Verg Psychiatrie en Neurologie bedanken (verordening Rijkscommissaris). Behouden uit het concentratiekamp teruggekeerd, verzoek ik U mij weer als lid te noteren(…)’

NVP-archief

De NVP is de oudste medische specialistenvereniging in Nederland. Gezien het belang van het archiefbestand heeft de vereniging de beperkingen aan de openbaarheid tot een minimum beperkt. Het archief is grofweg onder te verdelen in vergaderstukken; organisatie; opleidingsgerelateerde documentatie.

Nationaal Archief

2.19.221 Archief van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, 1871-2005

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in