gahetNA in het Nationaal Archief

Suriname 35 jaar onafhankelijk


Den Haag

Na bijna vier eeuwen lang een kolonie van Nederland te zijn geweest werd Suriname op 25 november 1975 onafhankelijk.
Deze weg naar soevereiniteit was al tijdens de Tweede Wereldoorlog ingeslagen, omdat koningin Wilhelmina in 1942 kenbaar maakte dat de overzeese gebiedsdelen na de oorlog meer vrijheid zouden krijgen.
Dit werd als het keren van het tij beschouwd, want nu leek de poort open voor komende onafhankelijkheid van de Nederlandse koloniën.

Scheiden doet lijden?

Het Nederlands verdriet over het uiteindelijk verlies van Indonesië gold nauwelijks ten aanzien van Suriname. Misschien ook wel omdat ons land minder tastbare belangen in dit rijksgebiedsdeel had. Nederland wilde ook de beschuldiging vermijden van neokolonialisme die luid had geklonken bij de dekolonisatie van Nederlands-Indie en later Nieuw-Guinea.

De weg naar de onafhankelijkheid

Met het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden van 1954 kreeg Suriname een grote mate van autonomie. Nederland behield nog alleen het gezag over zaken als defensie en buitenlandse zaken. Vanaf eind jaren vijftig nam in Suriname de roep naar volledige onafhankelijkheid toe.

Stroomversnelling

Vooral met het aantreden van het kabinet Den Uyl in 1973 groeide ook in politiek Den Haag het verlangen eindelijk eens voorgoed afscheid te nemen van Suriname.
Toen de Surinaamse premier Arron in zijn regeringsverklaring van februari 1974 stelde dat Suriname niet later dan ‘ultimo 1975’ onafhankelijk zou worden, kwam het proces in een stroomversnelling.

Hobbels en onderhandelingen

Maar er waren heel veel bestuurlijke en wetgevende hobbels die onder andere door de Ministeriële Commissie Onafhankelijkheid Suriname (MICOS)  moesten worden genomen. Onder voorzitterschap van minister-president Den Uyl werden tal van zaken besproken en uitonderhandeld.

Nationaliteiten en toelatingsbeleid

Over bijvoorbeeld de nationaliteiten - de zogenoemde toescheidingsovereenkomst tussen Nederland en Suriname - moesten beide partijen het nog eens worden.

Maar ook of er sprake moest zijn van een al dan niet Nederlands toelatingsbeleid met voorkeursbehandeling. In de MICOS vergadering van april 1975 sprak Den Uyl nog zijn bezorgdheid uit over het eventueel blijven voortbestaan van recht op vrije toegang voor Surinamers tot ons land. Als elke Surinamer die in eigen land niet aan zijn trekken kwam naar Nederland zou gaan, zou dat elk idealisme om het land op te bouwen frustreren. Het zou voor sommigen een behoorlijke integratie in de Nederlandse samenleving evenmin bevorderen.

Bruidsschat

De omvang en aard van ontwikkelingssamenwerking, ter verbetering van het leef-, woon- en werkklimaat in Suriname was ook onderwerp van onderhandeling. Een ‘bruidsschat’, die in geen geval de indruk mocht wekken een voorziening te zijn om emigratie af te remmen.

Steeds meer Surinamers  naar Nederland

Want ondertussen bleef de komst van Surinamers naar Nederland alleen maar toenemen. Woonden er in 1970 ongeveer 30.000 van hen in ons land, in de jaren erna groeide het aantal tot zo’n 120.000 op 25 november 1975.
Een derde van de totale Surinaamse bevolking. En veelal juist het meest geschoolde deel dat nodig was bij de opbouw van het onafhankelijke Suriname.
De jonge republiek had nog een lange weg te gaan.

Nationaal Archief

2.05.326 - Inventaris van het archief van de Ministriële Commissie Onafhankelijkheid Suriname en de Interdepartementale Stuurgroep Onafhankelijkheid Suriname van het ministerie van Buitenlandse Zaken, 1973-1975
2.02.05.02 - Inventaris van de Archieven van de Raad van Ministers (Ministerraad), 1823-1988 
2.03.01 - Inventaris van de archieven van de Ministeries voor Algemeene Oorlogsvoering van het Koninkrijk (AOK) en van Algemene Zaken (AZ); Kabinet van de Minister-President (KPM), (1924) 1942-1979 (1989)
2.10.41 - Inventaris van de archieven van het Kabinet van de Vice Minister-President (1959-1972); Kabinet voor Surinaamse en Nederlands-Antilliaanse Zaken (1972-1975),
 



Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in