gahetNA in het Nationaal Archief

Lodewijk Napoleon exit als koning


Den Haag

Op 1 juli 1810 ondertekent Koning Lodewijk Napoleon het besluit waarmee hij afstand doet van de Nederlandse troon. Door zijn broer Napoleon Bonaparte was hij 1806 op de troon gezet. Vier jaar later zag Lodewijk geen andere uitweg voor zichzelf dan de troon op te geven.

Franse invloed

Het was de bedoeling van keizer Napoleon, met de benoeming van zijn broer als koning, de Franse invloed in Nederland te vergroten. Maar Lodewijk Napoleon profileert zich veel meer als ‘Hollandse’ koning met oog voor de belangen van het Nederlandse volk dan als keizerlijk vazal. Conflicten tussen de beide broers blijven niet uit.

Broedertwist

In december 1809 vertrekt Lodewijk Napoleon naar zijn broer in Parijs om de geschillen te bespreken. Hat gaat vooral om de te onafhankelijke houding van Lodewijk Napoleon, zijn weigering om de dienstplicht in te voeren en het niet naleven van het keizerlijk verbod op handel met aartsvijand Engeland. Tegen smokkelaars treedt Lodewijk Napoleon niet hard op, hij vindt het handelsverbod te schadelijk voor de Nederlandse economie. De keizer trekt flink van leer en maakt Holland uit voor een ‘Engelse kolonie’. Hij wil Holland het liefst opslokken.

Het is gedaan

Het vertrouwen is ondanks maanden van onderhandeling niet meer te herstellen. Lodewijk Napoleon voelt Holland uit zijn vingers glippen en ziet uiteindelijk geen andere uitweg dan afstand van de troon te doen ten behoeve van zijn zoon. Dat hij het Nederlandse volk een warm hart toedraagt blijkt uit zijn proclamatie van 1 juli 1810:

‘Hollanders! Nimmer zal ik een goed en deugdzaam Volk vergeten zoo als Gij zijt. Mijn laatste gedagte zoo als wel Mijne laatste zugte zullen voor uw geluk zijn’.

Lodewijk Napoleon vertrekt in de nacht van 2 op 3 juli met een eenvoudige reiskoets uit Haarlem. Bijna niemand weet waar hij gebleven is, ook Napoleon Bonaparte niet. Hij hoort pas achteraf van de abdicatie van zijn broer.

Geen nieuwe koning

Op 4 juli bezoekt de Raad van Regentschap Lodewijks zoon, het nieuwe koninkje. Ze betuigen hem medeleven met de troonsafstand van zijn vader en wensen hem geluk met zijn troonsbestijging. De jongen is geïnstrueerd niets anders te zeggen dan dat hij getroffen is door de woorden en daar erkentelijk voor is. Zijn vader reist ondertussen via Amsterdam, het Loo, Deventer, Delden en Osnabrück naar Töplitz in Bohemen waar hij 9 juli aankomt. Op dezelfde dag wordt heel Nederland per keizerlijk decreet ingelijfd bij Frankrijk. Napoleon steekt een stokje voor de troonopvolging van zijn neefje en laat hem naar Frankrijk brengen.

Nationaal Archief

2.01.01.01 Inventaris van de archieven van de Wetgevende Colleges, 1796-1801, inv.nr. 941
2.21.004.19, Collectie 19A Van Alphen en Engelhard, 1584-1893, inv.nr. 243
2.01.01.07 Staatssecretarie Koning Lodewijk Napoleon, inv.nr. 432

Bibliotheek Nationaal Archief

Koning. keizer, admiraal, 1810 De ondergang van het Koninkrijk Holland, Wilfried Uitterhoeve, Uitgeverij Van Tilt , Nijmegen 2010
Signatuur 154 E 2

www.parlement.com
www.wikipedia.nl 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in