gahetNA in het Nationaal Archief

Johan Ferrier, de eerste president van Suriname, is overleden


Den Haag

In zijn werkzaam leven in Suriname, dat in 1927 begon als onderwijzer en later leraar, als directeur van het onderwijsdepartement, als politicus, als gouverneur en tenslotte als de eerste president heeft hij zijn land ruim 50 jaar gediend. Een van zijn veel bezongen eigenschappen was dat het hem bijna telkens lukte om elkaar dwarsliggende of zelfs onderling in de clinch geraakte partijen weer op één lijn te krijgen.

Nationaal Archief

Getuige ook de vertrouwelijke correspondentie die hij nog als gouverneur voerde met minister De Gaay Fortman - verantwoordelijk bewindsman voor Suriname in het kabinet Den Uyl. Tot vlak voor de al uitgekozen datum van 25 november 1975 dreigde de Surinaamse oppositiepartij VHP medewerking te weigeren aan verwezenlijking van de onafhankelijkheid. Als een ‘vader des vaderlands' (zo is hij vaak ook beschreven) lukte het Ferrier dat alle geschillen op tijd werden bijgelegd. Brieven hierover zijn terug te vinden in het Nationaal Archief.

De eerste president van Suriname

Een vriendelijke, innemende, kundige persoonlijkheid, maar ook bereid het hoofd te buigen. Een man die zich het liefst zoveel mogelijk op de achtergrond hield, dienstbaar aan de Surinaamse samenleving. Ferrier dwong bij iedereen respect af. Zijn gemengde afkomst maakte hem bovendien geschikt om de altijd gevoelige etnische tegenstellingen te overbruggen. Geboren op 12 mei 1910, belichaamt Johan Henri Eliza Ferrier als bijna geen ander de veelbewogen geschiedenis van zijn land. Ferrier werd de eerste president van Suriname bij de onafhankelijkheid op 25 november 1975. Daarvoor - vanaf 1968 - was hij gouverneur van dit toen nog Nederlands rijksdeel. Niettemin had Ferrier altijd oor voor Surinamers, van hoog tot laag. Ooit omschreef hij  zichzelf als “praatpaal” van de samenleving.

De sergeantencoup

Na diens coup - 25 februari 1980 - verordonneerde Bouterse hem de grondwet buiten werking te stellen en het parlement te sluiten. Ferrier weigerde dat. Toen hij zes maanden later onder druk van de militairen, maar ook van de burgerregering alsnog hiertoe werd gedwongen trad hij op 13 augustus 1980 af en vestigde zich daarna met zijn gezin in Nederland.

Decembermoorden

Bij de Decembermoorden op 8 december 1982 verloor Ferrier verscheidene vrienden en oud-leerlingen. Een zwarte bladzijde in de Surinaamse geschiedenis, waarover hij later in de Volkskrant zei: 'Tot 1980 heb ik altijd gezegd: de Surinamer vermoordt de ander niet. Toen kwam de coup en in 1982 de decembermoorden. Dat laatste was zó on-Surinaams. Het was een dieptepunt. (…) Toen de onafhankelijkheid moest worden voorbereid, heb ik altijd gezegd dat ik tegen een eigen Surinaams leger was. De oprichting beschouw ik als een grote vergissing.'

Anansitories

Als onderwijzer was Ferrier populair verteller van de verhalen over de spin Anansi. In 2002 publiceerde hij Het grote Anansiboek dat ook in Nederland een succes werd.  De creoolse ‘Anansitories’ zijn de uit Afrika meegenomen verhalen van slaven over de spin Anansi die iedereen steeds te slim af is.

Politicus van de eeuw

Ferrier werd in 1958 Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In 1999 werd hij in Suriname gekozen tot politicus van de eeuw. Op 15 augustus 2004 werd hem op het Amsterdamse Kwakoe Festival de Kwakoe Award uitgereikt. Voor personen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor Suriname en de Surinaamse gemeenschap in Nederland.

Collectie Nationaal Archief

Eerdergenoemde briefwisseling tussen Ferrier en De Gaay Fortman is terug te vinden onder toegangsnummer 2.10.26 (bestanddeel 2873)
 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in