Staatscommissie Grondwet van start
Den Haag
In het Nationaal Archief installeerden minister Hirsch Ballin van Justitie en minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken op donderdag 9 juli de Staatscommissie Grondwet. De commissie, onder voorzitterschap van mevrouw Prof.mr W. Thomassen, gaat onder andere de toegankelijkheid en betekenis van de Grondwet voor burgers onderzoeken. Ter gelegenheid van de installatie van de Commissie onderzoekt het Nationaal Archief, samen met de Universiteit van Tilburg het Plakkaat van Verlatinge, het geboortepapier van Nederland dat het Nationaal Archief bewaart.
De Nederlandse rechtsstaat in wording
Met het Plakkaat van Verlatinge zwoeren de Nederlandse gewesten in 1581 de koning van Spanje af en zetten zij één van de belangrijkste stappen op weg naar de onafhankelijkheid. Het Plakkaat is nog door veel mysteries omgeven. Zo weten we nauwelijks iets over de totstandkoming en de samenstelling van de tekst. Ook is onbekend hoe de ideeën over de relatie tussen vorst en onderdaan en over het recht op zelfbeschikking van de mens in ons land zijn ontstaan.
Onderzoek
Op het moment dat voor de grondwet meer belangstelling ontstaat, wil het Nationaal Archief meer weten over de mensen die 400 jaar geleden de basis legden voor onze grondwet. Volgens de Tilburgse onderzoeker Professor Randall Lesaffer is het Plakkaat van Verlatinge niet alleen een van de grote constitutionele teksten uit de Nederlandse geschiedenis, het heeft ook wereldwijd impact gehad. Het Plakkaat diende meermalen als voorbeeld voor Franse en Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaringen.
Wordingsproces
Met behulp van technisch sporenonderzoek is het Nationaal Archief ook bezig een reconstructie te maken van het wordingsproces van het Plakkaat. Dit onderzoek maakt het onder meer mogelijk doorhalingen en overgeschreven teksten zichtbaar te maken en teksten te vergelijken om verschillende handschriften te kunnen onderscheiden.
Fundamenten
Het Nationaal Archief wil het Nederlandse publiek meer te informeren over de fundamenten van onze democratie. In dat kader is kort geleden het boek ‘In 21 stappen vrij onverveerd’ uitgekomen waarin, naast het Plakkaat van Verlatinge, nog 20 documenten zijn gebundeld die in de afgelopen ruim 400 jaar de basis legden voor onze huidige rechtsstaat. De instelling van de Staatscommissie Grondwet maakt deel uit van het programma van het kabinet om de Grondwet te versterken.
Links
www.staatscommissiegrondwet.nl
In 21 stappen vrij onverveerd
Plakkaat van Verlatinge
Nationaal Archief, Archief Staten-Generaal 1576-1588, 1.01.01.01, inv.nr. 254G
Het Plakkaat is samen met andere constitutionele documenten tot en met 16 augustus te zien in de Verdieping van Nederland, de gezamenlijke tentoonstellingsruimte van de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief.
www.deverdiepingvannederland.nl


