Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Van hier tot Tokio. 400 jaar handel met Japan


Den Haag

Dit jaar is het precies 400 jaar geleden dat de eerste handelscontacten werden gelegd tussen Nederland en Japan. Op 25 augustus 2009 is daarom in ‘De Verdieping van Nederland’, de gezamenlijke expositieruimte van het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek, de tentoonstelling ‘Van hier tot Tokio. 400 jaar handel met Japan’ van start gegaan. De officiële opening werd bijgewoond door Hunne Keizerlijke Hoogheden Prins Akishino en Prinses Kiko en Hunne Koninklijke Hoogheden Prins Constantijn en Prinses Laurentien.

Unieke relatie

Een handelspas van de Shôgun van Japan uit 1609 vormt het begin van een bijzondere relatie tussen Nederland en Japan. Want tot 1856 hebben de Nederlanders het exclusieve voorrecht om als enige westerlingen in Japan te verblijven en handel te drijven. Voor de bewoners van het gesloten eilandenrijk Japan zijn de Nederlanders ruim twee eeuwen lang het enige contact met de westerse buitenwereld. Niet alleen economisch, maar ook cultureel en wetenschappelijk is de band tussen beide landen van grote betekenis geweest. De eeuwenoude relatie heeft zijn sporen nagelaten in de collecties van het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek. Aangevuld met stukken van het Koninklijk Huis is een prachtige tentoonstelling samengesteld.

Van Hirado naar Deshima

De eerste Nederlandse handelspost wordt in Hirado gevestigd. In de Japanse strijd tegen het christendom besluit de Shôgun dertig jaar later dat het land van elke buitenlandse invloed gevrijwaard moet zijn. Alleen de Hollanders mogen blijven maar dan wel op het geïsoleerde eiland Deshima. Jaarlijks bezoeken de belangrijkste Nederlandse ambtsdragers de Shôgun. Zij overladen de Shôgun met de door hem bestelde curiosa, zoals paarden, een parelduiker en Delfts Blauw porselein. Kosten noch moeite worden gespaard om de Shôgun te behagen, alles om het handelsmonopolie te behouden.

Handel

Vele geschenken worden ook voor de handel in Japan geïmporteerd, zoals technische apparatuur, handboeken en geïllustreerde boeken uit de westerse wereld. Uit andere streken van Azië komen bijvoorbeeld ivoor, zijde, textiel, grondstoffen, tropische houtsoorten, huiden en allerlei specerijen. De uitvoer uit Japan beperkt zich voornamelijk tot zilver, goud in de vorm van munten en verder ook koper. Japanse rijstwijn (sake) en soja, tegenwoordig bekende Japanse producten, maken ook deel uit van de exporthandel. Ook wordt porselein uitgevoerd dat in de Delftse porseleinindustrie veel nagemaakt wordt.

Blijvende relatie

In de negentiende eeuw eindigt het handelsmonopolie van de Nederlanders maar de bijzondere onderlinge handelsrelaties leven tot op de dag van vandaag voort.

In de tentoonstelling 'Van Hier tot Tokio. 400 jaar handel met Japan' wordt de periode 1609 tot halverwege de 19e eeuw met topstukken uit het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek uitgelicht. De tentoonstelling is van 25 augustus t/m 13 december 2009 te zien in 'De Verdieping van Nederland', de gezamenlijke expositieruimte van het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek. Voor de expositie is een gelijknamig boekje gemaakt dat gratis verkrijgbaar is.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in