gahetNA in het Nationaal Archief

Adellijke erfgenamen


Den Haag

Ursula den Tex, voormalig redacteur bij Vrij Nederland, schreef een boek over de geschiedenis van haar vaders familie. Dankzij rijke archiefbronnen kon ze vijf generaties teruggaan in de tijd. Ze schetst een levendig beeld van de jeugd, liefdes en macht van liberale regenten.

Dagboekje

Twintig jaar geleden las Ursula den Tex een dagboekje dat ze al als kind van haar vader had gekregen. Een van haar voorouders, de elfjarige Koo den Tex, had het als jongen in 1835 bijgehouden. Hij beschreef een lange reis met zijn ouders door Duitsland. In brieven van Koo’s vader vond Ursula den Tex een beschrijving van Kootje op reis. De jongen verveelde zich en dat maakte hem: ’wrevel en onaangenaam’ Het onrustige ventje werd later een succesvol ondernemer en burgemeester van Amsterdam, en zelfs in de adelstand verheven.

Erfgenamen

Het dagboekje vormde de aanleiding om de levensloop van Koo en haar familiegeschiedenis in een boek vast te leggen. Het boek Erfgenamen is een non-fictie familieroman. Daarnaast geeft het de algemene geschiedenis van die tijd weer en is het een persoonlijk verhaal hoe je als erfgenaam om kan gaan met het verleden.

Archiefonderzoek

De archiefstukken over de familie Den Tex gaan terug tot de 18e eeuw. Ursula den Tex deed onderzoek in archieven in binnen- en buitenland. Alle oudste zoons heetten Cornelis en bekleedden voorname functies. Het waren liberale regenten die in kringen rond de macht verkeerden. Twee brieven van de vader van kleine Koo, gericht aan minister Floris van Hall, bevinden zich in het Nationaal Archief. Den Tex was adviseur en politieke bondgenoot van Van Hall.

Andere tijden

In de 19e eeuw beleefde de familie gouden tijden. De dagboeken van Ursula den Tex’ vader waren een belangrijke informatiebron voor de 20e eeuw. Ze laten zien hoe de liberale burgerij door de invoering van het algemeen kiesrecht haar macht verloor en wat dat betekende voor een invloedrijke familie.

Boek

Ursula den Tex, Erfgenamen. Het verhaal van een Nederlandse familie van aanzien en vermogen, Uitgeverij Balans, € 19,50

Meer informatie

Stadsarchief Amsterdam: bespreking 'Erfgenamen, het verhaal van een Nederlandse familie van aanzien en vermogen'.

Nationaal Archief
2.21.005.34, Archief Familie van Hall, inv. nr. 68 

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in