Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Aanwinsten bibliotheek Nationaal Archief


Den Haag

Uitvinders in Nederland: vier eeuwen octrooien
Harm Pieters en Paul Brood
G+J Uitgevers; 133 pagina’s, geïllustreerd. ISBN 978 94 6044013 7

Bibliotheekcatalogus Nationaal Archief

“Octrooien vertellen geschiedenis” is een treffende zin uit dit fraai vormgegeven boek. Want het is niet ongewoon dat in Nederland veel uitvindingen te maken hebben met water. Alleen al tussen 1580 en 1720 werd bijvoorbeeld een derde deel van de octrooien verstrekt voor uitvindingen die hiermee te maken hadden.
Over vier eeuwen octrooirecht organiseert het Nationaal Archief de tentoonstelling Made in Holland in de Rotterdamse Kunsthal, die 19 december 2009 zal worden geopend.

“Uitvinders in Nederland” - uitgebracht in de serie Quest history - is een boeiende neerslag van wat men daar aan te exposeren materiaal verwachten kan. Te beginnen rond 1581, toen de Staten-Generaal het verstrekken van octrooien overnamen van Filips II. Ook de Staten van Holland (evenals trouwens andere gewestelijke staten) gingen over tot de verlening hiervan. Omdat hun archieven bij het Nationaal Archief berusten zijn daarin alle octrooien tot en met 1994 terug te vinden.

Van hier tot Tokio, 400 jaar handel met Japan/From here to Tokyo, 400 years of trade with Japan
Karijn Delen, Willem van Gulik, Reinder Storm en Paul Brood
De Verdieping van Nederland, Den Haag; 127 pagina’s, geïllustreerd.

Bibliotheekcatalogus Nationaal Archief

In 1609 stelde de Japanse shôgun Tokugawa de Nederlanders een handelspas ter beschikking, het begin van de eeuwenoude handelsbetrekkingen tussen beide landen. In hun gezamenlijke expositieruimte De Verdieping van Nederland tonen het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek sinds 25 augustus jongstleden (tot 13 december 2009) 43 topstukken hierover.

De uitgave “Van hier tot Tokio” is samengesteld ter gelegenheid van deze gelijknamige tentoonstelling. Met haar beschrijving en illustraties van de historische objecten is zij niet alleen een handige gids hierbij, maar ook zeer overzichtelijk voor belangstellenden die niet in de gelegenheid zijn de bijzondere expositie in Den Haag te bezoeken.

Een vriendschap in het teken van ’s lands financiën, briefwisseling tusen Elias Canneman en Isaac Jan Alexander Gogel, 1799-1813
M.C. van Leeuwen-Canneman
Instituut voor Nederlandse geschiedenis, Den Haag; 741 pagina’s, geïllustreerd.
ISBN 978 90 5216 166 2

Bibliotheekcatalogus Nationaal Archief

De Amsterdamse kooplieden Gogel en Canneman maakten deel uit van de kring van unitariërs - overtuigde patriottten, die een centaal georganiseerde Bataafse Republiek nastreefden. Toen dit ideaal in 1798 gerealiseerd leek, trad Gogel aan als minister van financiën en werd Canneman een hoge ambtenaar van het pas gevormde ministerie van Financiën. De staat verkeerde toentertijd in een zorgwekkende financiële situatie en Gogel ontwierp daarom plannen voor een stelsel van algemene belastingen (dat in 1806 werd ingevoerd) en voor een centrale bank. Die kwam er in 1814 dankzij Canneman - in die tijd minister van financiën - onder de naam De Nederlandsche Bank.
Tussen 1799 en 1813 hebben de vrienden honderden onverbloemde brieven met elkaar gewisseld, die grotendeels bewaard zijn gebleven. Deze geven een uniek en gedetailleerd  beeld van de verhouding van het ministerie van Financiën tot het toenmalig koopmanswezen en van politieke lotgevallen in een turbulente periode van de Nederlandse geschiedenis.

‘Wij van het verloren ras’. Briefwisseling tussen mr. L.A. Ries en mr. H.J. Bouman, 1923-1962
Leopold Abraham Ries en Hendrik Jan Bouman. Van noten voorzien en bewerkt door Hessel Bouman
Uitgave in eigen beheer: Bouman, Santpoort-Zuid; 224 pagina’s, geïllustreerd.
ISBN 978 90 9024 303 0

Bibliotheekcatalogus Nationaal Archief

Een boek van de correspondentie tussen Leopold Ries en Harro (Hendrik Jan) Bouman, die elkaar in 1915 tijdens hun studie in Groningen leerden kennen en voor het leven bevriend raakten.

In 1936 werd de inmiddels tot Thesaurier-Generaal benoemde Ries gearresteerd, op verdenking van ontucht. Daarbij heeft Bouman hem als raadsman onvoorwaardelijk ter zijde gestaan. Na een gerechtelijk vooronderzoek werd hij buiten vervolging gesteld, maar uiteindelijk - na een beschamend parlementair debat hierover - ontslagen. Ries, Jood en homoseksueel, vluchtte daarna voor de nazi’s via Portugal naar Amerika - waar hij in 1941 aankwam. Door de regering in Londen werd hij aangesteld als adjunct-hoofd van het Nederlands Informatiecentrum in New York. Na de oorlog bleef hij in deze stad wonen en ging voor een Rotterdams handelshuis werken.

De opgeruimde, ongecensureerde brieven van Bouman en Ries - die in een prachtige, ongebonden stijl zijn geschreven - komen uit de nalatenschap van Bouman.

Marokkanen in Nederland, de pioniers vertellen
Annemarie Cottaar, Nadia Bouras en Fatih Laouikili
Meulenhoff; 287 pagina’s, geïllustreerd. ISBN 978 90 290 8435 2

Bibliotheekcatalogus Nationaal Archief

Het eerste complete geschiedverhaal over de komst tussen 1960 en 1975, vestiging en inburgering van de eerste generatie Marokkanen in ons land. In dit boek vertellen zij over hun begintijd, waarin onze samenleving weinig moeite had met Marokkanen. ‘Gastarbeiders’ waren immers broodnodig om de economie op peil te houden.

Werden ze destijds verworven of arriveerden ze spontaan? Kwamen ze alleen van het platteland van Marokko of ook uit de steden? Konden ze lezen en schrijven of hadden ze scholing achter de rug? Vragen waarop uitgebreid wordt ingegaan. Zo tonen de auteurs bijvoorbeeld aan dat de meesten na vaak vele omzwervingen hier uiteindelijk op goed geluk zijn beland. De officiële werving vormde eigenlijk maar een kort hoofdstuk (1964 en 1965) in de historie van de Marokkaanse migratie naar Nederland.

Indrukwekkende verhalen uit de eerste hand, waarin alle facetten van het leven van alledag aan bod komen, verlevendigd met een kleurrijke selectie van foto’s. En wordt er door deze ”eerste Marokkanen” met een zekere weemoed teruggekeken (“Het station was dé ontmoetingsplek voor Marokkanen…”)

Herinneringen
Piet Sanders
Sun, 131 pagina’s, geïllustreerd. ISBN 978 90 8506 732 0

Bibliotheekcatalogus Nationaal Archief

Prof. mr. Piet Sanders was van 1946 tot en met 1947 secretaris-generaal van de Commissie-Generaal voor Nederlands-Indië. En daardoor nauw betrokken bij de politieke ontwikkelingen in Indonesië, zoals het ontslag van Van Mook en de Akkoorden van Linggadjati. Vooral over deze periode is veel terug te vinden in zijn persoonlijk archief (1946-2007), dat bewaard wordt in het Nationaal Archief.

Piet Sanders (Schiedam, 1912) is al ruim tachtig jaar maatschappelijk actief in Nederland en daarbuiten. In “Herinneringen” vertelt Sanders over een leven dat bijna een eeuw bestrijkt. Over zijn jeugd in Schiedam - waar hij vrijwel altijd is blijven wonen en overigens nog steeds woont, over zijn studententijd in Leiden en als beginnend advocaat, de internering in gijzelaarskamp Beekvliet, zijn rol als secretaris-generaal van het eerste kabinet Schermerhorn, zijn betrokkenheid als secretaris van de Commissie-Generaal bij de Akkoorden van Linggadjati en over zijn hoogleraarschap aan de Nederlandse Economische Hogeschool. Maar vooral ook over zijn grote passie - de internationale kunstverzameling die hij heeft aangelegd. Met liefde vertelt hij hierover, over de vele ontmoetingen met kunstenaars, maar ook over zijn voortdurend streven het kunst- en culturele klimaat in zijn geboortestad Schiedam te verbeteren.

Voor liefhebbers van autobiografieën is dit boek het neusje van de zalm. Temeer, omdat het hier gaat over een langdurige verbondenheid met de politieke, maatschappelijke en culturele geschiedenis van Nederland. Als herinnering opgetekend - door iemand die hierbij een opmerkelijke rol heeft gespeeld. Weliswaar nooit op de voorgrond, maar misschien daarom wel zo speciaal.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in