gahetNA in het Nationaal Archief

80ste sterfdag Aletta Jacobs


Den Haag

Aletta Jacobs, de beroemde feministe, stierf op 10 augustus 1929, 75 jaar oud. Ze was Nederlands eerste vrouwelijke arts en bevlogen activiste voor het vrouwenkiesrecht.

Thorbecke

Het Nationaal Archief bewaart de brief waarin Aletta Jacobs minister van Binnenlandse Zaken, Thorbecke eigenhandig vraagt om ontheffing van het toelatingsexamen en toestemming om te mogen beginnen met de medicijnenstudie. Thorbecke antwoordde binnen een week maar schreef wel terug aan haar vader. Hij vroeg hem of hij het met zijn dochter eens was. Toen dit het geval bleek te zijn gaf Thorbecke toestemming om alvast met de studie medicijnen te beginnen. Pas als ze haar propedeuse zou halen was het nodig om vrijstelling voor het toelatingsexamen te verkrijgen.

Dokter Jacobs

Met de toestemming kon Aletta zich op 20 april 1871, vergezeld door haar broer Julius, door rector Rosenstein, laten inschrijven in het Album Academicum. De ontheffing van het admissie-examen werd haar een jaar later door Thorbecke, net voor hij stierf, verleend. Aletta was niet de eerste vrouw die aan een universiteit studeerde. Anna Maria van Schurman ging haar twee eeuwen eerder voor, zij volgde in Utrecht colleges achter een gordijntje maar mocht geen examens afleggen. Aletta wel en zij werd in april 1878 de eerste vrouwelijke arts in Nederland. Het is aan Aletta Jacobs te danken dat academisch onderwijs voor vrouwen opengesteld werd.

Vrouwenkiesrecht

Aletta  promoveerde een jaar later tot doctor in de geneeskunde en werkte vervolgens 25 jaar als huisarts in Amsterdam. Ze richtte zich daarnaast op de strijd voor het vrouwenkiesrecht. In 1894 richtte ze samen met Wilhelmina Drucker de ‘Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht’ op. Het zou nog tot 1919 duren eer het kiesrecht voor vrouwen een feit was.

Niet voor niets is Aletta Jacobs opgenomen in de Nederlandse canon. Ze was een ware pionier in de strijd om gelijke behandeling van mannen en vrouwen.

Nationaal Archief

2.04.08 Archief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken: Afdeling Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, 1848-1876, inv. nr. 663

De Fotocollectie bevat scans van de brief van Aletta Jacobs aan Thorbecke en het antwoord van Thorbecke aan haar vader.

Bibliotheek Nationaal Archief
Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid Aletta Jacobs 1854-1929, Mineke Bosch, inv.nr. 165 A37
Aletta Jacobs in Groningen, Inge de Wilde, inv.nr. 38 A39


 

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in