Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Aankoopbrief Manhattan in 2009 naar New York


Den Haag

Manhattan heette tussen 1626 en 1664 Nieuw-Amsterdam. De brief die melding maakt van de aankoop door de Nederlanders van de Indianen - een topstuk van het Nationaal Archief - wordt in 2009 in New York tentoongesteld.

400 jaar Henry Hudson

In 2009 vieren de Verenigde Staten dat Henry Hudson 400 jaar eerder de rivier ontdekte die later zijn naam zou krijgen. Hudson was een Engelse zeevaarder die in opdracht van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) voer. Hudsons ontdekking leidde tot meer expedities van de Republiek naar de Noord-Oostkust van Amerika, waar geleidelijk aan een Nederlandse kolonie ontstond.

Geboorteakte

Ter gelegenheid van Hudsons ontdekking 400 geleden, vieren New York en Nederland hun bijzondere relatie volgend jaar met tal van activiteiten. De Aankoopbrief van Manhattan van de indianen, die door New York als ‘birth certificate’ of  geboorteakte wordt beschouwd, zal hiervoor tijdelijk in New York worden tentoongesteld voor alle New Yorkers. De expositie zal nog meer topstukken uit de collectie van het Nationaal Archief bevatten zoals een aquarel van Johannes Vingboons met het gezicht op Nieuw-Amsterdam uit de Gouden Eeuw. De locatie van de tentoonstelling in New York wordt later dit jaar bekend.

New York ziet de geboorteakte trouwens niet voor het eerst. In 1982 was dit bijzondere stuk te zien in de New York Historical Society.

Inhoud van de brief

Pieter Schaghen is de briefschrijver van het beroemde document. Hij is bewindhebber van de kamer Amsterdam. Hij schrijft in 1626 in Amsterdam het nieuws op dat hij gehoord heeft van de opvarenden van 't Wapen van Amsterdam aan de Staten-Generaal. Dat nieuws luidt dat de Nederlanders in Nieuw-Nederland “hebben t’eylant Manhatten van de wilde gekocht, voor de waerde van 60 gulden is groot 11000 margen”. Dit is ongeveer acht vierkante kilometer. De eerste oogst is een succes: “hebbender alle koren half meij gezeyt, ende half augusto gemayd daer van zeyndende munsterkens van zomer-koren, als taruw, rogge, garst, haver, boucweijt, knarizaet, boontjens ende vlas”. Aan boord heeft het schip een grote lading bont bestaande uit 7246 bevervellen en ook “otters vellen”, “mincke vellen”, “catlos-vellen” en “ratte vellekens”. Daarnaast bestaat de lading nog uit eiken balken en notenhout. De brief wordt op 7 november 1626 in de vergadering van de Staten-Generaal gelezen.

Herontdekking

In de negentiende eeuw wordt de brief over de aankoop van Manhattan ontdekt in de archieven van de Staten-Generaal. De in de brief genoemde 60 gulden wordt tegen de toenmalige wisselkoers omgezet in 24 dollars. Sindsdien is er heel veel onderzoek gedaan naar Nederlandse kolonie, vooral door Amerikanen.

Nieuw Amsterdam

In 1628 wonen in Nieuw-Amsterdam ongeveer 270 kolonisten. In het stadje zetelt het bestuur over de jonge kolonie. Dit bestuur wordt gevormd door de directeur, vanaf 1647 aangeduid als directeur-generaal, en een uit de kolonisten en WIC-dienaren samengestelde raad. De directeur mag niet op eigen gezag handelen, maar moet over alle zaken overleggen met zijn raad. Ook moet het college zich houden aan de instructies die van de bewindhebbers in Nederland ontvangen worden. Jaarlijks dient een lijst van personen, koeien en paarden naar patria gestuurd te worden en ook wil men hier regelmatig een kopie van het resolutieboek ontvangen. Belangrijkste prioriteit is het bevorderen van de handel. Voorop staan de belangen van de kolonisten en de grootgrondbezitters, de zogenoemde patroons, die van deze handel afhankelijk zijn.

New York

Nieuw-Nederland is in de 17e eeuw de eerste Nederlandse vestigingskolonie geweest. Begonnen als een kleine handelspost wonen er tegen het einde van het Nederlandse bestuur ongeveer 7 à 8000 kolonisten. In 1664 wordt de kolonie veroverd door de Engelsen. Gouverneur Peter Stuyvesant draagt het gebied op 8 september van dat jaar aan hen over. Ter ere van de hertog van York, de broer van de Engelse koning, wordt Nieuw-Amsterdam omgedoopt tot New York. De overdracht wordt officieel bevestigd in 1667 bij de Vrede van Breda. In ruil voor Nieuw-Nederland blijft het door een Nederlandse vloot op de Engelsen veroverde Suriname in Nederlandse handen. 

Bekijk de Aankoopbrief van het eiland: Archiefinventaris: 1.01.02, inventarisnummer: 5751 

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in