Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Tien jaar 'Metamorfoze'


Den Haag

Papier is geduldig maar niet tot in het oneindige. Als er niets aan conservering gebeurt, gaan heel veel papieren documenten onherroepelijk verloren. Het nationaal conserveringsprogramma 'Metamorfoze' (een samenwerkingsverband tussen de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief) probeert dit een halt toe te roepen. In de tien jaar dat het programma loopt, zijn meer dan 50.000 boeken, 250 collecties en archieven, 45 krantentitels en 45 tijdschrifttitels geconserveerd. Maar er is nog veel te doen.

Verzuring

Papier van na 1840 verzuurt, verbruint, wordt bros en valt uiteindelijk uit elkaar. Dat komt doordat geen lompen maar goedkope houtpulp als grondstof voor papier wordt gebruikt. Door de mechanisering van het drukproces halverwege de negentiende eeuw en de snel groeiende vraag naar papier moest men op zoek naar een alternatief voor lompen als papiergrondstof. Helaas met verzuring als gevolg. Maar de grondstof van papier is niet het enige dat leidt tot schade.

Inkt- en groenvraat

Vanaf de middeleeuwen tot in de twintigste eeuw werd geschreven met ijzergallusinkt. Deze zure inkt vreet zich door de papiervezels heen. Door een chemische reactie van de inkt en door oxidatie breken de papiervezels steeds meer af. Zo ontstaat een diepe verkleuring van de inkt. De letters vallen uit het papier en uiteindelijk ontstaan er gaten in de documenten.
Groen- of kopervraat is het gevolg van het gebruik van kopergroen als pigment voor het inkleuren van landkaarten. Op den duur ontstaan bruine verkleuringen en vlekken. Net als bij inktvraat verzwakt het papier zo erg dat er gaten ontstaan.

Oplossingen

Om het aangetaste papier te redden worden documenten behandeld door ontzuring, behandeling van inkt- en groenvraat, kleine reparaties, zuurvrije verpakking en geklimatiseerde opslag. Daarnaast worden documenten op microfilm gezet. En steeds meer Metamorfozecollecties worden gedigitaliseerd. Dat heeft het grote voordeel dat de collecties voor veel meer mensen toegankelijk worden. Naast het toekennen van subsidies aan erfgoedinstellingen voert 'Metamorfoze' wetenschappelijk onderzoek uit naar conserveringsmethoden en ontwikkelt het richtlijnen en kwaliteitsstandaarden voor conservering.
Het Metamorfozeprogramma gaat voorlopig door, er valt nog heel wat papier van de ondergang te redden.

Voor meer informatie kijk op: www.metamorfoze.nl 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in