gahetNA in het Nationaal Archief

Boekenweek met humor

Door een storing is het op dit moment niet mogelijk om archiefstukken te reserveren. In de studiezaal van het Nationaal Archief kunnen archiefstukken via de balie worden gereserveerd.

Den Haag

Humor als stijlmiddel. Erasmus gebruikte het in zijn Lof der Zotheid uit 1509 waarin hij de kortzichtigheid van mensen van allerlei rangen en standen hekelt. De Boekenweek 2007 draagt het motto Scherts, Satire en Ironie. Ook in een serieuze instelling als het Nationaal Archief is humor terug te vinden. De scherts is immers van alle tijden.

Spotprenten

Spotprenten, pamfletten en karikaturen zijn middelen die vroeger en nu gebruikt worden om commentaar te geven op een persoon, politieke stroming of gebeurtenis. Het Nationaal Archief heeft van het hoofd van Napoleon een prent uit 1813 waarin hij wordt afgebeeld als een bloeddorstig wezen. De rood gekleurde kraag verwijst naar het bloed van de slachtoffers tijdens de grote veldtocht naar Rusland. Hun lijken ontsieren Napoleons gezicht. Zijn hoed is een adelaar, een directe verwijzing naar Rusland. Op Napoleons jas zit een gifspin als symbool voor zijn moordzucht. Van Koning Willem III bewaart het Nationaal Archief een pamflet waarin hij als gorilla wordt voorgesteld als verwijzing naar zijn vaak brute optreden.

Kunst

Er zijn ook minder wrange voorbeelden van humor in het Nationaal Archief te vinden. In het archief van het ministerie van Binnenlandse Zaken zit een tekening van de beroemde chef van de afdeling Kunsten en Wetenschappen, Victor de Stuers. In 1882 geeft De Stuers opdracht een sterrenkijker van de Leidse Universiteit uit te lenen voor het waarnemen van het schuiven van de planeet Venus voor de zon. In de kantlijn tekent hij de zon en Venus als een mythologisch figuur, evenals de marinier die het verschijnsel wil waarnemen. De Stuers voorzag ambtelijke stukken wel vaker van mooie tekeningen.

De Verdieping van Nederland

Om deze en andere humorvolle afbeeldingen met eigen ogen te bekijken, bezoekt u De Verdieping van Nederland, de tentoonstellingsruimte van het Nationaal Archief en de Koninklijke Bibliotheek.

www.deverdiepingvannederland.nl

Nationaal Archief

Toegang 2.21.043 Geslacht Cremer en aanverwante Geslachten, 1618-1941
Toegang 2.04.13 Inventaris van het archief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken: Afdeling Kunsten en Wetenschappen, 1875-1918 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in