Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Verkiezingscampagnes


Den Haag

De verkiezingscampagnes draaien tot het laatste moment op volle toeren. Politici zetten alles op alles om de aandacht van de kiezer te trekken. Daarbij staat de lijsttrekker als persoon voorop, de inhoud verschuift meer naar de achtergrond. Het lijkt een verandering, maar in de tijd van de verkiezingen in de negentiende eeuw werd ook op de persoon gespeeld. In het Nationaal Archief zijn tal van voorbeelden van niet zachtzinnige campagnes te vinden.

Campagnes

In dagbladen verschenen advertenties met oproepen om voor een bepaalde kandidaat te stemmen en juist niet op een andere. Pamfletten werden verspreid en tal van verkiezingsbijeenkomsten werden georganiseerd. Mooie stukken zijn terug te vinden in het archief van de liberale politicus W.H. de Beaufort, die de goede gewoonte had niet alleen de pamfletten van zijn eigen politieke achterban te verzamelen maar ook die van zijn tegenstanders in de soms hoogoplopende verkiezingsstrijd.
In een pamflet uit het hoofdkiesdistrict Amersfoort van 1888 is onder meer het volgende stemadvies te lezen:

“Geen protestant mag zijne keuze vestigen op een man als den Heer Mackay, die zooverre zijn Protestantsche beginselen verzaakt heeft. (…)Maar wel op Mr. H.J.H. Baron van Boetzelaer omdat hij Uwe Protestantsche belangen in de 2e kamer behartigen zal en als onafhankelijk man die belangen nooit zal prijsgeven om eene partij te dienen. (…)
KIEZERS!
Gaat allen als een man der stembus op, dinsdag 27 maart, en brengt dan uwe stem uit, wetende dat God het ziet, op Mr. H.J.H. Baron van Boetzelaer van Oosterhout."

Verkiezingslied

Net als bij Amerikaanse verkiezingen profileren Nederlandse politieke partijen zich tegenwoordig met bepaalde songs tijdens de campagne. Maar uit de collectie van het Nationaal Archief blijkt dat het eigenlijk een oude Nederlandse gewoonte is. Op de wijs van ‘In naam van Oranje, doe open de poort’, schreven de liberalen een zogenaamd stembuslied. Waarbij de tekst vooral wijst op de gebreken van de tegenstander, in dit geval de leider van de anti-revolutionairen, Dr. A. Kuyper:

In naam van de vrijheid moet Kuyper er uit
die vroeger zooveel heeft beloofd,
die vier jaren niets voor het volk heeft gedaan,
Maar ’t wel van zijn rechten beroofd.
Die Secteschool steunt, de Volksschool niet spaart,
die Rijken niet drukt, maar kleinen bezwaart.
Zoo màg het niet langer! De stembus spreek’ luid,
werpt Kuyper, werpt Kuyper er uit.






Wie meer verkiezingspamfletten wil zien, kan terecht op de site ‘Van Kind tot Burger’ van het Nationaal Archief.

Bronnen

Van Kind tot Burger
Archief De Beaufort, toegangsnr. 2.21.290, inv.nr.91 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in