gahetNA in het Nationaal Archief

Jaar van het circus


Den Haag

Stond 2005 in het teken van het kasteel, 2006 is uitgeroepen tot 'Jaar van het Circus'. Is er in het Nationaal Archief iets terug te vinden over circussen?

Begin

Het eerste circus in Nederland dateert van 1796 als koorddanser Magito op het slappe koord danst met Friese doorlopers. Twee jaar later komt er een paardennummer bij. Circusvoorstellingen vinden plaats in houten barakken op kermissen. In 1866 bouwt Oscar Carré een houten circusgebouw in de Amsterdamse Plantage en in 1887 opent Circustheater Carré aan de Amstel zijn deuren. Het circus is een topattractie voor zowel de gegoede burgerij als het gewone volk.

Dieren

Acts met paarden en koorddansers zijn de belangrijkste nummers in de negentiende eeuw. De wilde dierenacts zijn aanvankelijk alleen om te laten zien hoe verscheurend leeuwen zijn als ze een stuk vlees krijgen. Olifanten worden geshowd om hun kracht en grootte te etaleren. Pas in de twintigste eeuw worden wilde dieren gedresseerd waarbij het vertrouwen tussen mens en dier en de moed van de dompteur het belangrijkste zijn.

Archief

Circussen hebben moeilijke tijden gekend. De concurrentie is altijd groot geweest. Op dit moment telt Nederland zo'n vijftien reizende circussen. Daarnaast zijn er twaalf wintercircussen die in theaters en evenementenhallen optreden.
Ondanks herhaalde verzoeken uit de circuswereld aan de Nederlandse regering krijgen circussen geen overheidssubsidie. Waar de circussen vooral tegen ageren is het toestaan van optredens van gesubsidieerde buitenlandse circussen in Nederland. Dit betekent volgens hen valse concurrentie. Daarnaast zijn er veel klachten geweest over de heffing van vermakelijkheidsbelasting. Soms moet wel 10 tot 25% van de recettes worden afgedragen. Faillissementen zijn dan ook onvermijdelijk.

Foto's

De fotocollectie van het Nationaal Archief bevat honderden circusfoto's vanaf de negentiende eeuw tot 1986. Een portret van Oscar Carré, foto's van circusdieren zoals leeuwen, tijgers, olifanten en paarden maar ook van een gedresseerd nijlpaard en een springend varken. Daarnaast zijn er vele afbeeldingen van acrobaten- en jongleursacts, clowns, tenten en publiek te vinden. Een mooi overzicht van het nog immer springlevende circusleven in Nederland.

Bronnen

http://www.traditie.nl/
Fotocollectie Nationaal Archief

Kabinet van de Minister-president, toegangsnr. 2.03.01, inv.nr. 10848, 5684 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in