gahetNA in the National Archives

Gevecht om het goud


Den Haag

Enkele van de archiefstukken die per 1 januari 2006 openbaar zijn geworden, zijn van de Nederlandsche Bank. Een belangrijk vraagstuk waar de Nederlandsche Bank mee te maken heeft gehad, was het door de Duitsers geroofde goud. De historicus C. van Renselaar promoveerde in 2005 op dit onderwerp.

Aantrekkelijk goud

Hitler kijkt al in de jaren dertig met argusogen naar de goudvoorraad van Nederland. Hij heeft financiële middelen nodig om zijn ambities waar te maken en de Duitse goud- en deviezen voorraad is zo goed als uitgeput.

In veiligheid

De Nederlandsche Bank is bezorgd over de toenemende Duitse agressie en begint in de herfst van 1937 na te denken over het in veiligheid brengen van het Nederlandse goud. Vanaf het einde van de zomer van 1938 vertrekt er met regelmaat  goud naar het buitenland. Dit moet in het grootste geheim gebeuren om de Nederlandse neutraliteit niet in gevaar te brengen. Als de oorlog in mei 1940 uitbreekt, ligt het grootste deel van de voorraad in het buitenland.

Goudroof

In de oorlogsjaren rooft de Duitse bezetter 145.649 kilo goud uit de Nederlandse kluizen en gebruikt dat om de oorlog te financieren. Meteen na afloop van de oorlog brengen de Nederlandsche Bank en de Nederlandse regering de goudroof onder de internationale aandacht. Helaas erkent de Tripartite Goudcommissie - in 1946 door de Verenigde Staten, Engeland en Frankrijk opgericht om de gedupeerde landen hun gestolen goud terug te geven - de Nederlandse goudclaim maar voor een deel. Ondanks grote diplomatieke inspanningen keert slechts 72.000 kilo terug. Daarmee is Nederland toch de op één na grootste ontvanger van alle landen met een goudclaim. In 2000 geeft het kabinet-Kok de claim op het resterende op. Het gevecht om het goud wordt niet echt gewonnen.

Bronnen

'Partij in de marge. Oorlog, goud en De Nederlandsche Bank', C. van Renselaar, Boom, 2005
De Nederlandsche bank
De Nederlandsche Bank NV, 1814-1983 (1989), inv.nr. 2.25.08

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in