gahetNA in het Nationaal Archief

VOC-schatten


Den Haag

Het schip de Rooswijk van de Verenigde Oost-Indische Compagnie geeft na 265 jaar zijn schatten prijs. 36.000 zilveren munten, kisten met duizend zilveren baren, kanonnen, sabels, keukengerei en andere gebruiksvoorwerpen zijn uit het water opgedoken. Het schip is in 1740 bij Goodwin’s Sand, de zandbanken voor de kust van Kent, met man en muis vergaan.

Rooswijk

De ‘Rooswijk’ is in 1737 in Amsterdam gebouwd. Het vaart uit voor de Amsterdamse kamer, de grootste van de zes VOC-kantoren in Nederland. In 1737-1738 maakt het zijn eerste succesvolle reis naar de Oost. Daarvan is een grootboek bewaard gebleven waarin alle uitgaven zijn opgeschreven. Dit archiefstuk maakt deel uit van het omvangrijke VOC-archief waarvan het Nationaal Archief een groot deel beheert. Sinds 2003 staat het VOC-archief op de werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Laatste reis

Op 8 januari 1740 vertrekt de Rooswijk van de rede van Texel voor zijn tweede reis om in het verre oosten specerijen, porselein en kostbare stoffen te kopen. Op de heenreis neemt de Rooswijk, net als de andere VOC-schepen, veel zilver en geld mee om de Aziatische goederen te betalen. Voor handelsgoederen uit Nederland bestaat in de Oost nu eenmaal weinig belangstelling. Op de tweede dag van zijn reis, steekt een enorme storm op die de Rooswijk fataal wordt.

Schipbreuken

De VOC-reizen staan bekend om hun risico’s. In de tijd dat de VOC bestaat (van 1602 tot 1799), zijn 4785 schepen uitgevaren en de Rooswijk is één van de 629 VOC-schepen (13% van het totaal) die vergaan. Het tweede schip dat de naam Rooswijk draagt, ondergaat in 1747 hetzelfde noodlot. Op de terugreis, van Batavia naar Amsterdam raakt het ergens op de Indische oceaan vermist. Toch zijn het niet de schipbreuken die de meeste levens eisen.
Ziekten en ongelukken aan boord zijn de belangrijkste doodsoorzaken. Doorgaans overleeft maar de helft van de bemanning een reis van of naar Azië.

Bronnen

VOC-archieven, toegang 1.04.02, invnr. 6058, Rooswijk grootboek en journaal 1737-1738 (eerste reis)
www.tanap.net
www.voc-kenniscentrum.nl 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in