Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Vergeten vader van Europa


Den Haag

Met hun ruzie over de Europese begroting dreigen Frankrijk en Groot-Brittannië Europa te 'vernietigen', waarschuwt Barroso, voorzitter van de Europese Commissie. Europa blijft de gemoederen bezig houden. Ook hier: Zalm en Balkenende vinden de EU-korting van 700 miljoen euro veel te laag. In de jaren vijftig is Nederland nog Europa-adept van de eerste orde. De ‘vergeten’ oud-minister van Buitenlandse Zaken, Johan Willem Beyen (1897-1976), is een van de grondleggers van het verenigd Europa. Dit blijkt uit de onlangs verschenen biografie waarvoor tal van bronnen uit het Nationaal Archief zijn geraadpleegd.

Minister Beyen

Op voorspraak van Juliana en Bernhard wordt hij in 1956 de partijloze minister van Buitenlandse Zaken in het derde kabinet-Drees. Hij is al lange tijd bevriend met het koninklijk echtpaar en deelt hun liefde voor de economische eenwording van Europa. Als minister heeft hij het niet gemakkelijk; Beyen deelt zijn post met Joseph Luns en de twee bewindslieden hebben een slechte verstandhouding vanwege competentiegeschillen.

Vader van Europa

Beyen legt de basis voor het verenigde Europa zoals we dat nu kennen, om verwoestende economische crises geen kans te geven. Hij lanceert in 1952 het plan Beyen waarbij de Europese Gemeenschap voor kolen en staal (EGKS) zou streven naar een douanegemeenschap zonder interne tariefgrenzen. In 1955 bereikt hij een doorbraak op het punt van economische integratie. Hiermee zet hij belangrijke stappen naar de vorming van de Europese Gemeenschap in 1957.

Greet Hofmans

Aan het einde van Beyens succesvolle ministerschap komt een dramatische wending. De Hofmans-affaire heeft inmiddels een wig geslagen tussen Bernhard en Juliana, er wordt gespeculeerd over echtscheiding en troonsafstand. Iets wat de regering Drees absoluut wil voorkomen. Vanwege zijn nauwe relatie met Juliana en Bernhard krijgt Beyen de opdracht de schade te beperken. Door zijn stellingname raakt hij in een heftig conflict met Juliana terecht. Zij verklaart hem tot persona non grata. Dit maakt een tweede ambtstermijn onmogelijk.

Vergeten

Beyen is, als een van de Europese groten van zijn tijd, vrijwel vergeten. Misschien vanwege zijn on-Nederlandse persoonlijkheid of partijloosheid. Wie weet komt daar verandering in wanneer, zoals op de familiesite te lezen is, zijn familie in 2029 zijn visie op de Hofmans-affaire openbaar maakt.

Bronnen

Bankier van de wereld Bouwer van Europa Johan Willem Beyen 1897-1976, W. H. Weenink, Amsterdam 2005
www.beijen.net 

Termen:

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in