gahetNA in het Nationaal Archief

Onderzoeksgids zorgverzekeraars online


Den Haag

Sinds kort is op internet een gids te vinden die de weg wijst in tientallen archieven over ziekenfondsen en ziektekostenverzekeraars uit de periode 1870 – 1968. De leidraad is gemaakt door onderzoekers van het Instituut voor Nederlandse geschiedenis en het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars. De gids is een vervolg op de eerder verschenen Onderzoeksgids Sociale Zekerheid 1890 – 1967.

Onderzoek

Wie op zoek gaat naar het ontstaan en de ontwikkeling van zorgverzekeringen merkt al gauw dat dit niet eenvoudig is. De geschiedenis van zorgverzekeringswetten is behalve boeiend ook erg gecompliceerd. Dat komt niet alleen door het onderwerp maar ook omdat er vele partijen met uiteenlopende belangen bij betrokken zijn. De gids is dan ook een welkome leidraad voor de wetenschappelijk onderzoeker èn voor alle anderen die geïnteresseerd zijn in Nederlandse geschiedenis van de gezondheidszorg.

Wat staat er in de onderzoeksgids?

In de gids zijn de gestandaardiseerde beschrijvingen opgenomen van 48 archieven. Gedeelten van 18 archieven zijn nader beschreven. Tenslotte zijn twee additionele bestanden opgenomen: de tekst van het Ziekenfondsenbesluit uit 1941 en een verzameling statistische gegevens. De onderzoeksgids heeft een zeer informatieve inleiding en is bijgewerkt tot 1 januari 2005.

Archieven

Veel van de archieven uit de gids zijn ondergebracht bij het Kenniscentrum Historie Zorgverzekeraars in Zeist. Uiteraard zijn bij het Nationaal Archief ook bronnen te vinden met informatie over ziekenfondsen en zorgverzekeringen. Veertien archieven zijn in de gids opgenomen. Een paar voorbeelden: Al in 1870 is er een plan om mensen met een laag inkomen te dwingen zich bij een ziekenfonds te verzekeren. De gemeenten moeten toezien op naleving maar het plan verdwijnt al voortijdig in de prullenbak. Uit het archief van het kabinet van de minister-president komt een manifest van 22 oktober 1954, van het Medisch Comité van aanbeveling tegen de dreigende ‘socialisering en verambtenarisering’ van de gezondheidszorg.

Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er verschillende pogingen (waarvan de laatste succesvol) gedaan om tot een basisverzekering voor iedereen te komen. Dat alleen al levert talloze documenten op die interessant zijn voor onderzoek.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in