gahetNA in het Nationaal Archief

Kinderwetten 1905-2005


Den Haag

‘Ouders van een probleemgezin harder aanpakken’ dat bepleitte Minister Donner van Justitie vorige week op het congres waar honderd jaar Kinderwetten werd gevierd. Sneller en steviger optreden moet drama’s voorkomen. Ondanks de Kinderwetten zijn sommige kinderen nog steeds onvoldoende beschermd tegen hun ouders. Wat ze soms met de dood moeten bekopen.

Verwaarloosde kinderen

De Kinderwetten, die in 1905 zijn ingevoerd, kennen een lange aanlooptijd. Al rond 1890 hameren particuliere instellingen zoals kerken, armenorganisaties en de Nederlandsche Bond voor Kinderbescherming op de noodzaak voor kinderbeschermingswetten. Want ook al nemen particuliere organisaties verwaarloosde kinderen op in tehuizen, de ouders kunnen hun kinderen altijd weer opeisen. Iets dat de hulpverlening compleet machteloos maakt. Daarnaast komen er door de verpaupering in de steden steeds meer zwerf- en bedelkinderen. De particuliere organisaties kunnen de toeloop niet meer aan. Kinderbescherming dient overigens ook het eigenbelang van de hogere klasse; zij willen geen last hebben van criminele en baldadige kinderen. De wens tot overheidsingrijpen kent een brede maatschappelijke en politieke steun.

Ouderlijke macht

De kinderwetten van 1905 maken het voor het eerst mogelijk dat de staat ingrijpt wanneer ouders hun opvoedende rol niet goed vervullen. De vaderlijke macht is daarmee niet langer onaantastbaar. De rechter kan ouders voortaan uit de ouderlijke macht ontzetten of ontheffen als ze hun kinderen verwaarlozen.

Boefjes

De kinderwetten voorzien ook in de bestrijding van jeugdcriminaliteit. Dat zowel kinderbescherming als bestrijding van jeugdcriminaliteit tegelijk worden geregeld, komt volgens de Rotterdamsche Courant omdat ‘verwaarloosde en criminele kinderen nu eenmaal loten van eenzelfde stam zijn’. Er komen speciale jeugdgevangenissen en heropvoeding wordt een vast onderdeel van de veroordeling. Niet langer zitten kinderen in dezelfde gevangenis als volwassenen.

De kinderwetten betekenen een echte doorbraak en vormen de fundamenten voor het huidige systeem van kinderbescherming en jeugdstrafrecht in Nederland.

Viering

Elke vijfentwintig jaar worden de Kinderwetten herdacht, zo ook in 1930. Minister J. Donner, grootvader van de huidige minister, schrijft in het Gedenkboek: ‘De Kinderwetten zijn in haar toepassing en werking een stuk leven der natie geworden’. 75 jaar later zijn ze dat nog steeds: het beschermen van kinderen blijft een thema dat nog steeds bedroevend actueel is.

Bronnen

Nederlandse Bond tot Kinderbescherming, (1892) 1892-1947, toegangsnr. 2.19.065, inv. nr. 93-95, 111, 112 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in