Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Brief van Mussert over 'maritieme uitvinding'


Den Haag

NSB-leider Anton Mussert claimde na de oorlog een 'revolutionaire maritieme uitvinding' te hebben gedaan. Vanuit zijn cel bood hij de president van de Verenigde Staten Truman aan zijn geheim met hem te delen. De brief is bewaard gebleven in het 'Kabinet van de minister-president' dat bij het Nationaal Archief berust. Lees door en bekijk de brief in de bijlage.

Geheim wapen

De Amerikaanse president Truman zou van dit geheime wapen 'meer plezier en minder narigheid beleven dan van de atoombom'. Mussert schreef dit op 25 november 1945 in een strikt vertrouwelijke brief aan de toenmalige premier Schermerhorn, zijn voormalige Delftse studiegenoot. Over de aard van de uitvinding bleef Mussert, voor zijn politieke carrière een gerespecteerd waterbouwkundig ingenieur, vrij algemeen. Wel lichtte hij in zijn brief een tipje van de sluier op. Het zou gaan om een zogenaamde 'vierde revolutie' in de scheepvaart.

De eerste revolutie was de overgang van 'hout op staal', waardoor grotere schepen konden worden gebouwd. De tweede was die van 'zeil op stoom', die een eind maakte aan de afhankelijkheid van de wind. De derde, van stoom op motorkracht, maakte de onderzeevaart mogelijk. Musserts vierde revolutie zou een 'nieuwe bevrijding' mogelijk maken, een die ongekende mogelijkheden opende op 'zoowel militair maritiem gebied als op civiel verkeersgebied'.

Voor het vaderland

Mussert legt in zijn brief uit waarom hij niet eerder met het idee naar buiten was gekomen: de maritieme revolutie zou Duitsland in 1941-1942 zeker aan een overwinning op Engeland hebben geholpen. 'Ik heb het geheim bewaard, omdat ik de toekomst van ons land noch bij Duitschlands overwinning, noch bij Engelands overwinning zoo afdoende verzekerd achtte om zedelijk gerechtigd te zijn den uitslag van den oorlog doorslaggevend te willen beïnvloeden.' Dat hij nu juist de Verenigde Staten wel wilde laten delen in zijn geheim was voornamelijk omdat volgens Mussert de VS de enige macht vormde, 'welke de verovering van Europa door de Sovjets zou kunnen beletten'.
Oud-premier Schermerhorn liet zijn oud-studiegenoot voor wat hij was: Nederlands grootste politieke collaborateur. Mussert kreeg op 6 mei 1946 voor zijn daden in oorlogstijd de kogel. Zijn maritieme geheim ging mee het graf in.

Bekijk de bijlage voor de brief van Mussert aan premier Schermerhorn.

Bron

Dit artikel is grotendeels overgenomen uit de Volkskrant (2 maart) en is van de hand van Gerard Groeneveld, historicus en publicist.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in