gahetNA in het Nationaal Archief

Archief Prins Bernhard Cultuurfonds overgedragen


Den Haag

Het Prins Bernhard Cultuurfonds heeft op 3 juni twintig meter van zijn archief tot 1980 overgedragen. De subsidiedossiers en beleidsstukken zijn waardevol omdat ze bijdragen aan een tijdsbeeld.

Het Prins Bernhard Cultuurfonds is het grootste private fonds van Nederland. Het subsidieert zo’n vierduizend projecten voor cultuur- en natuurbehoud per jaar. Het reikt cultuurprijzen uit en beheert talloze fondsen op naam. Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard was vanaf het begin regent. Hij reikte elk jaar op 29 juni, zijn verjaardag, de Zilveren Anjer uit.

Spitfirefonds

Het cultuurfonds bestaat dit jaar 65 jaar en heeft een unieke geschiedenis. Dat is allereerst de geschiedenis van het succesvolle Oorlogsfonds, opgericht in 1940 in Londen en ruimhartig ondersteund door het Nederlands bedrijfsleven, de uitgeweken strijdkrachten en alle vrije Nederlanders ten behoeve van de aankoop van oorlogsmaterieel, zo hard nodig om de strijd tegen de Duitse bezetter succesvol te beslissen. Maar het is ook de geschiedenis van het particuliere fonds dat na de Tweede Wereldoorlog besluit ‘bij te dragen tot de bevordering van de geestelijke weerbaarheid door middel van culturele werkzaamheid’.

Cultuuronderzoek

Het archief van het Prins Bernhard Cultuurfonds vormt een prachtige bron voor onderzoek naar het Nederlandse culturele landschap in de tweede helft van de 20ste eeuw. Wie cultuurvorming, cultuurspreiding en definiëring onder de loep wil nemen, zal zeker zijn licht opsteken in dit archief. Doos na doos vindt de onderzoeker hierin de kaartenbakken, de subsidiedossiers en de beleidsstukken waarmee zo’n vraag beantwoord kan worden. Hierin schuilt ook precies de winst voor het Nationaal Archief van particuliere archieven: ze geven onderzoekers de kans materiaal te exploreren dat midden in de maatschappij, het onmisbare maatschappelijk middenveld, tot stand is gekomen. Naast de opvattingen en gedachtevorming van de overheid die in deze bewaarplaats van overheidsarchieven worden bewaard van de diverse directies en departementen cultuur, kan deze particuliere bron geheel nieuwe input leveren.

Aanvulling

Het archief van het Prins Bernhard Cultuurfonds over de jaren is opgebouwd uit drie archieven: het Spitfirefonds, het Prins Bernhard Fonds in Nederland en het Prins Bernhard Fonds Suriname. Het Nationaal Archief bewaarde al zo’n veertig meter archief van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Eerdere delen droeg het grootste private fonds van Nederland over in 1980 en 1988. De recente overdracht betreft de achtergebleven archiefstukken tot en met 1975, een aanvulling beleidsstukken tot 1980 plus het gehele subsidiebestand tot 1983. Dat betekent dat het Nationaal Archief inmiddels in totaal 58 meter archief bewaart.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in