gahetNA in the National Archives

Prins Bernhard 1911 - 2004


Den Haag

De Prins is niet meer. Aan een lang en boeiend leven is een eind gekomen. Geen prins heeft zoveel pennen en monden in beweging gekregen. Met zijn overlijden is een bijzonder mens geschiedenis geworden.

Flamboyant

De Duitse prins Bernhard maakt in 1936 als verloofde van de toenmalige prinses Juliana een bijzonder charmante en vlotte indruk. Een scherp contrast met het sobere, terughoudende hof. Hij legt makkelijk contact en weet hoog- en laaggeplaatsten snel voor zich in te nemen. Prinses Juliana leert door de huwelijksreis van drie maanden wat het betekent een man van de wereld te hebben getrouwd. Er wordt gefeest, geskied, gereisd en tot slot haute couture aangeschaft. Ondanks vermaningen van (schoon)moeder koningin Wilhelmina dat het na vier weken toch wel mooi is geweest, verlengt het stel de wittebroodsweken met nog eens acht weken. De kranten schrijven uitvoerig over de ongewoon uitgebreide huwelijksreis van de prins en prinses. Het leggen van contacten zit Bernhard in het bloed en dat niet alleen. Hij heeft ook een talent voor het aangaan van invloedrijke en plezierige relaties. Een actief persoon, ook in zijn vrije tijd als ruiter, skier en piloot en niet te vergeten als verdienstelijk fotograaf en filmer.

Voor het nieuwe vaderland

Nog geen vier jaar is prins Bernhard Nederlander als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Die periode biedt hem bij uitstek de kans om te laten zien dat hij wat kan en wil. Hij wordt de icoon van de Nederlandse verzetshelden en symbool van de Nederlandse bevrijding. Hij glorieert als opperbevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten.
Prins Bernhard hoopt na de oorlog op een vergelijkbare rol in Nederland. Dat zit er staatsrechtelijk niet in. Hij krijgt in september 1945 slechts de functie van Inspecteur-Generaal van de Nederlandse strijdkrachten. Daarnaast gaat zijn belangstelling uit naar financiën en economie. Stilzitten is het laatste wat hij wil, het voorbeeld van zijn schoonvader prins Hendrik is hij niet van plan te volgen.

Bedrijfsleven

Als Nederland aan de wederopbouw begint, wil prins Bernhard daar op zijn manier aan bijdragen. Hij gaat als goodwill ambassadeur handelsmissies leiden en reist de wereld meer dan eens rond. De prins onderhoudt in de loop der jaren enorm veel contacten met invloedrijke politici en industriëlen in binnen- en buitenland.

Lockheed

Prins Bernhard komt in opspraak bij de Lockheedaffaire in 1976. Hij zou van de Amerikaanse vliegtuigfabrikant steekpenningen hebben aangenomen. Een commissie van wijze mannen onderzoekt de kwestie. Het aannemen van steekpenningen wordt door hen niet bewezen geacht, wel hebben zij ernstige kritiek op zijn handelen. Het gevolg is dat prins Bernhard afstand moet doen van zijn militaire functies. Uiteindelijk blijkt deze crisis de monarchie niet beschadigd te hebben.

Goede doelen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zamelt prins Bernhard geld in om oorlogsmaterieel te kunnen kopen voor de geallieerden. Door zijn contacten met industriëlen en het enthousiasme dat hij weet over te brengen is het Spitfirefonds goed gevuld. Na de oorlog richt het Spitfirefonds zich op de wederopbouw. Uiteindelijk ontwikkelt het fonds zich tot het huidige Prins Bernhard Cultuurfonds. Dit fonds heeft op dit moment 16 miljoen euro per jaar te vergeven aan culturele doelen.

De natuur gaat hem ook aan het hart. Om het lot van met uitsterven bedreigde dieren te keren, richt hij samen met anderen het World Wildlife Fund (WWF) op. Hij weet fondsen binnen te halen en daarmee nationale parken te stichten zodat er daadwerkelijk iets aan natuurbehoud gedaan wordt. Nog steeds is het WWF een succesvolle beschermingsorganisatie.

Negen levens

Iedereen kent de verhalen van een bijna fataal auto-ongeluk, de talloze operaties en het telkens weer miraculeuze herstel van prins Bernhard. Hijzelf zei dat het kwam door zijn wil om te leven en te overleven. Uiteindelijk kampend met een ongeneeslijke ziekte, blijkt vitaliteit alleen, niet genoeg. Daarmee is een einde gekomen aan een bijzondere generatie van de Koninklijke Familie.

Archief en literatuur

- Ministeries AOK en AZ, kabinet van de Minister-President (1940) 1942 – 1969 (1975) toegangsnr. 2.03.01, inventarisnr. 335, 3686
- Diverse biografieën over Prins Bernhard 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in