gahetNA in the National Archives

155 jaar Vreemdelingenwet


Den Haag

Nieuw beleid

Harde aanpak van illegalen en verplicht inburgeren voor nieuw- en oudkomers is het credo van minister Verdonk van Vreemdelingenzaken en Integratie. Zij wil in drie jaar minimaal 26.000 illegalen uitzetten en wie alsillegaal betrapt wordt, kan linea recta naar een uitzetcentrum en een enkele reis naar “huis” krijgen. Profiteurs van illegalen krijgen met justitie te maken. Degenen die hier mogen blijven krijgen te maken met verplichte inburgering. Nederland kiest definitief voor een andere houding.

Nederland en vreemdelingen

De eerste Vreemdelingenwet dateert van 1849. Vreemdelingen die in hun eigen onderhoud kunnen voorzien, mogen het land in en krijgen een reis- en verblijfspas. Nederlandse ingezetenen moeten beschermd worden tegen het schorriemorrie, socialisten, communisten en revolutionairen die het land in gevaar kunnen brengen. De beroemde gastvrijheid betekent volgens de minister van Justitie niet dat het belang der landskinderen opgeofferd moet worden aan dat van vreemden.

Tolerant Nederland

In de negentiende eeuw is iedereen, die in Nederland wil komen werken of wonen, welkom. Met uitzondering van de bedelaars en oproerkraaiers. In de praktijk bestaan er weinig verschillen tussen Nederlanders en vreemdelingen die hier wonen; vreemdelingen worden eenvoudig gedoogd en de eigenlijk verplichte reis- en verblijfpas wordt helemaal niet verstrekt. Of iemand Nederlands spreekt of iets van Nederland afweet, is evenmin een vraagstuk.

Nederlandse koopmansgeest

De uitvoering van het Nederlandse vreemdelingenbeleid heeft duidelijk economische kanten. De Republiek is in de 16e en 17e eeuw economisch afhankelijk van migranten; in het welvarende westen van Nederland bestaat meer dan de helft van de werkende mannen uit buitenlanders. Datzelfde geldt voor de bemanningen van de VOC-schepen. In de achttiende en negentiende eeuw is de hausse voorbij en komen er minder vreemdelingen naar Nederland.

Broodroof

In de twintigste eeuw vallen perioden van soepeler toelating samen met perioden van economische bloei. Bij economische tegenwind probeert men de toestroom te minimaliseren. In 1934 komt men onder druk van de vakbonden tot de invoering van de vreemdelingenarbeidswet; alleen als een werkgever kan aantonen dat hij iemand van buiten nodig heeft, krijgt hij vergunning om die persoon binnen te laten. Joodse vluchtelingen worden hier massaal de dupe van.

Vernieuwde vreemdelingenwet

In 1965 komt er een nieuwe vreemdelingenwet. In de Tweede Kamer bestaat de angst dat Nederland een te schriel beleid voert en nog ongastvrijer wordt ten aanzien van vluchtelingen. De ARP vindt “dat het een eis van christelijke ethiek is die ons doet opkomen voor een goed en mild vreemdelingenbeleid.” Het economische verhaal ontbreekt, het zijn hoogconjuncturele tijden.
Ondanks de vernieuwde wet ontstaat weer een lange periode van gedogen en tolereren.

Nederland immigratieland

Is het beleid tot de jaren tachtig “Nederland kan en wil geen immigratieland zijn”, inmiddels heeft de werkelijkheid dit ruimschoots ingehaald. Als gevolg van de dekolonisatie, de komst van gastarbeiders(gezinnen) en asielzoekers herbergt Nederland grote groepen inwoners van buitenlandse origine.
De nieuwste vreemdelingenwet dateert van 2001 en is gericht op het beperken van de toelating van vreemdelingen. Integreren en handhaven is nu het devies. Binnen de EU heeft Nederland een van de strengste vreemdelingenwetten.

Van liberaal naar stringent beleid

Sinds de eerste vreemdelingenwet is er enorm veel veranderd in de regelgeving en toelating van vreemdelingen. Van de relatief open grenzen en de kleine verschillen tussen Nederlanders en vreemdelingen is weinig meer over. Hoe zal dat na 2010 zijn als de babyboomers massaal van hun pensioen gaan genieten?

Archief en literatuur

- Handelingen van de Staten-Generaal 1814 – 1940, toegangsnr. 2.02.21.01

- J.Lucassen, R.Penninx, 'Nieuwkomers, Nakomelingen, Nederlanders', Het Spinhuis, Amsterdam, 1994
- S. Poldervaart, H. Willemse, J. Schilt, 'Van hot naar her', Stichting beheer IISG, Amsterdam, 2001 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in