gahetNA in het Nationaal Archief

Notulen ministerraad 1977 openbaar


Den Haag

Het jaar 1977 staat te boek als een van de meest bewogen jaren in de recente geschiedenis. Al weer 25 jaar geleden valt het enige kabinet-Den Uyl, komen er 248 Nederlanders om bij de vliegramp bij Tenerife en heeft de regering te maken met twee gijzelingsacties van Zuid-Molukse jongeren. Wie wil weten wat zich in de ministerraad heeft afgespeeld in dit bewogen jaar, kan daarvoor terecht bij het Nationaal Archief. De notulen van de ministerraad 1977 en de relevante ambtelijke stukken zijn sinds 1 januari van dit jaar geheel openbaar. Het Nationaal Archief ging alvast voor u op zoek naar een aantal opmerkelijke uitspraken uit de Trêveszaal.

Val van het kabinet-Den Uyl

Het kabinet Den Uyl-Van Agt (1973-1977) is beroemd en berucht tegelijkertijd. Ondanks vele conflicten houden links (PvdA, D66 en PPR) en rechts (KVP en ARP) het samen bijna vier jaar vol. Uiteindelijk sneuvelt de regering op de te voeren grondpolitiek. De linkse regeringspartijen willen bij de onteigening slechts de gebruikswaarde vergoeden en niet de vrije marktwaarde. Een voorstel van vice-premier Van Agt van het CDA roept heftige reacties op. In de notulen staat dat de PvdA-ministers Duisenberg en Van Kemenade zijn voorstel als 'een sprong in het duister' betitelen. Tijdens de discussie constateert Pronk dat 'de christen-democraten zich niet constructief' opstellen. Verder staat er: 'Zoals de kaarten er nu liggen, vreest de spreker dat een abrupte, voortijdige indiening van een nota van wijzigingen het einde van het kabinet zal betekenen'. Voornoemde spreker was premier Den Uyl. Zijn vrees werd bewaarheid. Op 6 maart dienen de zes confessionele ministers hun ontslag in.

Vliegtuigramp

De grootste vliegtuigramp in de Nederlandse geschiedenis vindt 25 jaar geleden plaats op de luchthaven van Tenerife. Op 27 maart 1977 botst daar een KLM Boeing 747 tegen eenzelfde type vliegtuig van PAN AM. Hierbij vinden 583 mensen de dood waaronder 248 Nederlanders. Niet eerder is de Nederlandse regering geconfronteerd met een dergelijke ramp. De notulen van de Ministerraad getuigen van deze onervarenheid. Opmerkelijk is de volgende zinsnede: 'Overwogen is of minister Westerterp naar Tenerife zou gaan maar nu er geen overlevenden zijn is dat niet opportuun meer.'

Gijzeldrama's

Radicale Zuid-Molukse jongeren gijzelen op 23 mei 1977 passagiers van een trein in De Punt en kinderen in een school in Bovensmilde. Met geweld maakt de demissionaire regering op 11 juni een einde aan beide gijzelingen. In geruchtmakende documentaire 'Dutch Approach' die de NPS vorig heeft uitgezonden, zijn veel feiten besproken. Informatie waarover de documentairemakers toen niet konden beschikken waren de notulen van de Ministerraad.
Vooral met betrekking tot de nasleep van de gijzelingen brengen de notulen nieuwe feiten aan het licht. Te lezen valt dat de autoriteiten er na de beëindiging van de gijzelingen vanaf zien om een wapenzoekactie uit te voeren in de Molukse wijk in Bovensmilde: 'Omdat er onder de kapers een aantal doden is gevallen en het wreed zou zijn om bij de treurende families het hele huis overhoop te halen.'
Ook vindt er in de Ministerraad discussie plaats over het uitreiken van decoraties. Vanwege de gevallen doden en de 'emoties in Zuidmolukse kring' bestaat hierover enige schroom. Bij een bezoek van minister Stemerdink aan de mariniers 'is hem gebleken dat men op decoraties rekent.' Aan de uitreiking besluit het kabinet zo min mogelijk publiciteit te geven.

Gegevens besproken archief

Ministerraad, 1823-1977; toegang 2.02.05.02; in totaal 159 inventarisnummers beschikbaar. 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in