gahetNA in het Nationaal Archief

Abel Tasman: ontdekker Tasmanië en Nieuw-Zeeland


Den Haag

Dit jaar is het 400 jaar geleden dat Abel Janszoon Tasman werd geboren in het Groningse Lutjegast. Tasman, de ontdekker van Tasmanië en Nieuw-Zeeland ten tijde van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC), mag dan in Nederland een beetje vergeten zijn, in Australië en Nieuw-Zeeland is hij dat zeker niet. Middels naambordjes van straten, pleinen en cafés wordt zijn naam levend gehouden en in de schoolboeken staat vermeld dat Abel Tasman als eerste Europeaan nieuwe kusten van het 'onbekende Zuidland', Australië en Nieuw-Zeeland, ontdekte en in kaart bracht.

Veelbelovend zeevaarder

Als Tasman 30 jaar is, treedt hij in dienst van de VOC en vertrekt hij naar Azië. Tasman blijkt een veelbelovend zeevaarder en klimt binnen een zeer korte tijd op tot schipper. Zijn eerste opdracht in deze functie is het zoeken naar veiligere routes bij de Indonesische eilanden. Deze routes worden nauwkeurig in kaart gebracht. Na nog veel van dit soort opdrachten te hebben vervuld, keert Tasman in 1637 terug naar Nederland. Binnen een aantal maanden vaart hij opnieuw naar Azië en tekent hij een 10-jarig contract bij de VOC.

Slechte weersomstandigheden

In 1642 vertrekt Tasman als commandeur van Raad, leidinggevende van de schepen, met twee schepen op verkenningsexpeditie richting het Zuidland. De expeditie heeft als hoofddoel een mogelijk oostelijke doorvaart naar Zuid-Amerika te verkennen. Eenmaal onderweg moet de van te voren uitgestippelde koers door de slechte weersomstandigheden op zee gewijzigd worden. Deze koerswijziging leidt tot de ontdekking van Tasmanië en 9 dagen later tot de ontdekking van Nieuw-Zeeland.

Kaarten en tekeningen

Tijdens de vele reizen die Abel Tasman heeft gemaakt, waren vrijwel altijd zeer bekwame zeelui aan boord die alle ervaringen onderweg vastlegden in nauwkeurige kaarten en tekeningen van volken die men ontmoette. Bij het Nationaal Archief kunt u onder andere het beroemde scheepsjournaal van de ontdekkingsreis met vele prenttekeningen van Tasmans hand vinden (toegang 1.11.01.01 nr. 121). In de collectie Ch.O. van der Plas (toegang 2.21.266) zitten 116 foto's met betrekking tot de aanwezigheid van Van der Plas bij 300-jarige herdenking v.d. ondekking van Nieuw Zeeland door Abel Tasman (1942). Tevens kunt u in het Nationaal Archief Magazine meer informatie vinden over Tasman. 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in